یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨١ - مکتب انسانیت
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٨١
٤. مسأله [ولای] اهل کتاب.
مسأله زن و مرد:
٥. آیا در مکتب انسانیت باید تفاوتی میان زن و مرد وجود نداشته باشد و باید اخلاق و تربیت و حقوق و تکالیف دوجنسی باشد یا یک جنسی، فقط خود آنها دوجنسی باشند ولی همه چیز یک جنسی باشد؟.
هر فردی از انسان نوعی مستقل است:
٦. سخن صدرالمتألهین در اینکه هر انسانی نوعی مستقل است و انسانیت یک مقام معلوم ندارد و اهل یثرب انسانیت مقامی ندارند.
انسان زیست شناسی و انسان معنوی:
٧. انسان را اگر از جنبه بیولوژیکی [١] بسنجیم و بیولوژی انسان را محترم بشماریم، هیچ فرقی میان هیچ دو انسان و یا گروههای انسانها نمیتوانیم بگذاریم: انسان ستمگر و انسان ستمکش، انسان نو و انسان کهنه، انسان عالم و انسان جاهل، انسان پاک و پرهیزکار و انسان ناپاک و آلوده، انسان فعال و انسان تنبل، انسان استثمارگر و انسان استثمارشده، انسان مجاهد و انسان راحت طلب.
ولی همانطور که صدرالمتألهین فرموده است، در میان افراد هیچ نوعی این قدر تفاوت و اختلاف وجود ندارد که در میان افراد نوع انسان هست. نیکیهای بزرگ و بدیهای بزرگ همه در انسانهاست و از انسانهاست. به عصر خودمان مثال بزنیم: دو انسان در عصر خود سراغ داریم که هیچ کدام نه اهل مملکت ما هستند و نه اهل دین و مذهب ما و نه اهل قاره ما، ولی در عین حال ما درباره آنها قضاوتهای بسیار مختلفی داریم؛ یکی در نظر ما ارزش و مقام عالی فوق العاده دارد و مظهر فضیلت است و دیگری پست و منفور است و مظهر دنائت و جنایت است: لومومبا و چومبه. این دو انسان از نظر بیولوژیکی تفاوتی میان آنها نیست، یعنی ما از آن نظر [درباره] اینها دو نظر مختلف نداریم که یکی مثلًا گروه خونش چنین است و دیگری چنان، بلکه از نظر خصال و صفات است. پس معلوم میشود انسانیت از آن جهت که
[١]. الکسیس کارل در کتاب (انسان موجود ناشناخته) مدعی است که حتی انسان زیست شناسی هم شناخته نشده است.