انسان و قرآن - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٩١ - قرآن و ليله القدر

السلام عليك يا شهرالله الاكبر و يا عيد اوليائه . السلام عليك يا اكرم مصحوب من الاوقات و يا خير شهر فى الايام و الساعات .

جناب سيد اجل , ابن طاووس قده , در اقبال [١] در اين موضوع كه زمان طرف خطاب و توديع و سلام واقع گرديد , بيانى خطابى دارد و مى فرمايد :

ان سال سائل فقال ما معنى الوداع لشهر رمضان و ليس هو من الحيوان الذى يخاطب او يعقل ما يقال له باللسان ؟ فاعلم ان عاده ذوى العقول قبل الرسول و مع الرسول و بعد الرسول صلى الله عليه و آله يخاطبون الديار و الاوطان و الشباب و اوقات الصفاء و الامان و الاحسان ببيان المقال و هو محادثه لها بلسان الحال فلما جاء ادب الاسلام امضى ما شهدت بجوازه من ذلك احكام العقول و الافهام و نطق به مقدس القرآن المجيد فقال جل جلاله : يوم نقول لجهنم هل امتلات و تقول هل من مزيد [٢] فاخبر ان جهنم ترد الجواب بالمقال و هو اشاره الى لسان الحال و ذكر كثيرا فى القرآن الشريف و فى كلام النبى و الائمه صلوات الله عليه و عليهم السلام و كلام اهل التعريف فلا يحتاج ذو والالباب الى الاطاله فى الجواب فلما كان شهر رمضان قد صاحبه ذو والعنايه به من اهل الاسلام و الايمان افضل لهم من صحبه الديار و المنازل و انفع من الاهل و ارفع من الاعيان و الامثال اقتضت دواعى لسان الحال ان يودع عند الفراق و الانفصال .

اين بود بيان سيد قده در اقبال , و همين بيان و عبارات را جناب سيد على خان مدنى قده در رياض السالكين فى شرح صحيفه سيد الساجدين ( ع ) آورده است و بدان اكتفا كرده است و چيزى بر آن نيفزوده است . ولى جناب آقا ميرزا جواد آقاى ملكى رضوان الله تعالى عليه در كتاب مراقباتش , پس از اسناد جواب سيد