نكته : وقتى انسان نيت كسى كرده است , به اتحاد مدرك و مدرك آن كس است و ( انا) ى اين شخص( انا) ى همان كس است , و چون توجهش را به آن كس تمركز دهد و در توجهش تعمق كند , با آن كس حشر مثالى مى يابد .

نكته فتمثل لها بشرا سويا [١] جميع تمثلات يك نحوه ادراك است , و روايات عديده اى كه در احوال و اطوار انسان در عوالم عديده به لفظ تمثل و اشباه آن حقايقى را نام مى برد , بازگشت همه آنها به اين نكته علياست . فاغتنم .

نكته : هر كسى زارع و مزرعه خود است , و نيتها و اعمالش بذرهايش . بنگر تا در مزرعه خويش چه كاشتى . و در قول رسول الله ( ص ) الدنيا مزرعه الاخره و در كلام اميرالمؤمنين ( ع ) به حارث همدانى انت مع من احببت و نظاير اين گونه احاديث صادر از بيت عصمت و وحى درست دقت كن .

نكته : باطن تو در اين نشاه عين ظاهر تو در آن نشاه است , يوم تبلى السرائر [٢] .

نكته : انسان داراى خصوصيتهايى از قبيل اكل و شرب و نكاح و غيرهاست , كه اين خصوصيتها را در هر عالم , مطابق شان و اقتضاى همان عالم دارا است . در اين عالم ماده , كه نشاه اولى است , روشن است , و در نشات ديگر , كه سلسله علل طولى وجودى اينجا هستند , به قياس آن نشئات با اين نشئات است : صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى و لقد علمتم النشاه الاولى فلولا تذكرون [٣]

نكته : رواياتى كه حالات و مشاهدات انسان را در حال احتضار بيان مى فرمايد نه اينكه خصوص احتضار موضوعيت داشته باشد , بلكه ملاك انصراف از علايق اين نشاه است , كه هرگاه انصراف دست دهد , آن حالات براى شخص منصرف پيش مى آيد . اين معنى بر اهلش روشن است و براى اهل مراقبت و توجه بسيار پيش مى آيد .

[١]مريم ١٩ : ١٧ .

[٢]طارق ٨٦ : ٩ .

[٣]واقعه ٥٦ : ٦٢ .