الله نور السموات و الارض [١] و عرفت الاشياء بالله كتاب او نيز نور و تبيان كل شى ء است : فامنوا بالله و رسوله و النور الذى انزلنا [٢] , و نزلنا عليك الكتاب تبيانا لكل شى ء و هدى و رحمه و بشرى للمسلمين [٣] , و كل شى ء احصيناه فى امام مبين [٤] .

كلمه مباركه كل شى ء كه انكر نكراتست , چيزى را فروگذار نكرده است , پس چيزى نيست كه قرآن تبيان آن نباشد . ولى قرآن , در دست انسان زبان فهم , تبيان كلى شى ء و زبان كلمات الله بى انتها است . اين انسان زبان فهم راسخ در علم است : و الراسخون فى العلم يقولون آمنا به [٥] لكن الراسخون فى العلم منهم و المؤمنون يؤمنون بما انزل اليك [٦] .

قرآن و تحدى آن

قرآن , حروف آن اسرار , كلمات آن جوامع كلم , آيات آن خزائن , سوره هاى آن مدائن حكم , مدخل آن باب رحمت بسم الله الرحمن الرحيم , وقف خاص مخلوق فى احسن تقويم , واقف آن رحمن و موقوف عليه آن انسان است الرحمن علم القرآن خلق الانسان سبحان الله , اين كتاب عظيم امام انسان است و كل شى ء در آن احصاء شده است و منطوى برحقائق كليه الهيه و جامع حكم علميه و عمليه است و تبيان كلمات غيرمتناهى كتاب بى پايان هستى و مبين اسرار اسماء غيبى و عينى است , بدون اينكه هيچ اصطلاحى از اصطلاحات فنون علوم را بكار برده باشد بلكه به صورت طبيعى و سياق عرفى و عادى عربى مبين تكلم فرموده است , و مع ذلك , در مقام تحدى براى ابد , مى فرمايد : قل لئن اجتمعت الانس و الجن على ان ياتو بمثل هذا القرآن لا ياتون بمثله و لوكان بعضهم لبعض

[١]نور ٢٤ : ٣٥ .

[٢]تغابن ٦٤ : ٨ ( صدر آيه ) .

[٣]نحل ١٦ : ٨٩ .

[٤]يس ٣٦ : ١٢ .

[٥]آل عمران ٣ : ٧ .

[٦]نساء ٤ : ١٦٢ .