انسان و قرآن - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٢٠ - اعتلاى انسان به فهم خطاب محمدى ( ص )

اعتلاى انسان به فهم خطاب محمدى ( ص )

بدان كه مجد و عظمت هر چيزى به حسب كمال اوست , و كمالى فوق كمال واجب الوجود بالذات متصور نيست , و انسان , كه از جمادات و نباتات و حيوانات اشرف است , هر چه در اتصاف به كمالات واجب الوجود قويتر باشد در كمال از ديگر افراد انسان پيشتر و به مبدا , اعنى واجب تعالى , نزديكتر و آثار وجودى او بيشتر است , و چون انسان كامل مجمع اسماء و صفات واجب تعالى است , امجد و اعظم از ديگر افراد انسان است .

اين اسماء و صفات الفاظ نيست , بلكه معانى و حقائق عينيه است و اين اسماى لفظى اسماى اسمايند . و آن كه متصف به اين اوصاف حقيقيه عينيه است ولايت تكوينى دارد , زيرا كه مفاتح غيب , باذن الله تعالى , در دست اوست و قلب او خزانه اسرار و علوم الهى است و مؤيد به روح القدس است و از ملك تا ملكوت , همه , مراتب اين انسان كامل است , لذا امام قافله نوع انسانى و غايت , مسير تكاملى آن و صراط مستقيم و صراط الى الله بلكه صراط الله است كه ديگر افراد بايد راه تقرب به او را سير نمايند تا به كمال انسانى خود , كه همان مجد و عظمت و مايه سعادت آنان است , نايل شوند .

انسان در ميان جانداران داراى شانيتى است كه تواند از قوت به فعليتى رسد كه صاحب مقام عقل مستفاد گردد . و اين طريق استكمال نفس ناطقه است , و