انسان و قرآن - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٥٨

سخنى با ابن ابى الحديد

آنكه ابن ابى الحديد , در بيان كلام امام

فانزلوهم باحسن منازل القرآن , گفته است : انه امر المكلفين بان يجرو العتره فى اجلالها و اعظامها و الانقياد لها و الطاعه لاوامرها مجرى القرآن , ما در اين بيانش انكار نداريم كه بايد عترت را در اجلال و اعظام و انقياد و طاعت اوامرشان به احسن منازل قرآن جارى نمود , ولى كلام امام درباره عترت فوق اين بيان است , زيرا جمله فانزلوهم باحسن منازل القرآن محفوف به جملى است كه دلالت دارند بر اين كه عترت عين احسن منازل قرآن اند( وفا) ى آن( فا) ى فصيحه است , و سياق عبارت اين است كه عترت را صاحب و واجد اين منازل بدانيد و بشناسيد , چنانكه در خطبه يكصد و پنجاه و دوم نهج البلاغه فرمود : فيهم كرائم القرآن و هم كنوز الرحمن . اين كرائم قرآن همان احسن منازل قرآن است كه در آنان است .

امام فانزلوهم باحسن منازل قرآن را بر كيف تعمهون و بينكم عتره نبيكم و هم ازمه الحق و اعلام الدين و السنه الصدق متفرع فرمود , يعنى چون عترت پيغمبر شما در ميان شما ازمه حق و اعلام دين و السنه صدق اند , آنان را در بهترين منازل قرآن بدانيد و بنشانيد . اين همان است كه اهل تحقيق فرموده اند : انسان كامل قرآن ناطق است , يعنى صورت كتبيه قرآن صورت كتبيه انسان كامل است , و صورت عينيه آن صورت عينيه انسان كامل است . و چون قرآن در صور و منازلش معصوم از هر گونه خطاست , كسانى كه احسن منازل قرآن اند نيز معصوم اند . اين كلام نه فقط مشعر به