همچنين معناى مطلق و معناى مقيد هر دو يك معنى اند , جز اينكه يكى مقيد و محدود است و ديگرى مطلق و مرسل . اطلاق و تقييد معنى موجب دو نوع ادراك نمى گردد , هر چند به وسيله دو آلت و دو قوه بوده باشد . فافهم .

اين بود تمامت آن نكته نفيس حال به موضوع بحث برمى گرديم :

وجود لفظى نيز به حسب لغات مختلفه و حروف مركبه و حروف مقطعه ذومراتب است , چنانكه در حروف مقطعه , الف , كه قطب حروف است , براى ذات اقدس حق است , و باء براى عقل اول , و سين براى انسان . وجود كتبى هم به حسب اطوار خطوط مختلفه گوناگون است .

پس ممكن است كه يك شى ء را ظهورات مختلف باشد , و در هر عالمى و هر موطنى حكمى خاص داشته باشد . و چون يك شى ء را وجودات گوناگون است , و وجود ذهنى و لفظى و كتبى اسماى وجود عينى اند و هر اسمى آلت لحاظ براى مسمى است , لذا اسم به وجهى عين مسمى است , چنانكه محققين عرفا فرموده اند اسم عين مسمى است , و حكما فرموده اند صفت عين ذات الهيه است .

حال كه دانستى يك شى ء را وجودات گوناگون تواند بود , بدان كه قرآن را مقامات وجودى گوناگون است , از قرآن عينى و همه مصاديق آن تا قرآن كتبى انا انزلناه فى ليله القدر [١]

انا انزلناه فى ليله مباركه [٢]

انا انزلناه قرآنا عربيا [٣] ها اشاره به هويت مطلقه و ذات مقدسه است , و قرآن , در اين مرتبه هويت الهيه , علم ذات اقدس الهى است كه اسماء و صفاتش عين ذات اويند . شيخ جليل رئيس المحدثين صدوق اعلى الله تعالى مقاماته در باب تفسير قل هو الله احد از كتاب توحيد روايت كرده است كه امام باقر عليه السلام فرمود :

[١]قدر ٩٧ : ١ .

[٢]اخلاص ١٢ : ١ .

[٣]يوسف ١٢ : ١ .