مشرك است كه دويى گفته است و دو بين است , و هر كس عرفان را يافت كه گويى آن را نيافت بلكه معروف را , يعنى حق اول , را يافت , اينچنين كس خوض در لجه وصول نموده است .

لجه وسط و دل دريا را گويند . و اين اصطلاحات انباشته به نام علم است كه رهزن است , نه آن علمى كه لسان نبوت فرموده است : العلم نور يقذفه الله فى قلب من يشاء . و همين علم رهزن است كه فرموده اند تيغ در كف زنگى مست افتد آن نكند كه علم در دست ناكس كند . نعوذ بالله من شرور انفسنا و من سيئات اعمالنا .

دفتر دل , كه يكى از آثار منظوم راقم است , در اين مقام گويد :

علوم اصطلاحى نعمت اوست *** ولى بى سوز عشقش نقمت اوست

ترا انبار الفاظ و عبارات *** چه حاصل ميدهد غير خسارات

چو نبود نور علم يقذف الله *** چه انبارى ز الفاظ و چه از كاه

گل اندامى و جانت گند نازار *** زبوى گند ناخلقى در آزار

بكن از بيخ و از بن گندنارا *** مرنجان اينهمه خلق خدا را

گمانت اينكه با خرج عبارات *** بكر و فر و ايماء و اشارات

سوار رفرفستى و براقى *** ورم كردى و پندارى كه چاقى

بدر آخواجه از كبر و ريائى *** گدائى كن كه يابى كبريائى

در اين درگه دل بشكسته بايد *** تن خسته دهان بسته بايد

صاحب فصوص الحكم در فص عزيرى آن گويد :

و لما كانت الانبياء صلوات الله عليهم لا تاخذ علومها الا من الوحى الخاص الالهى فقلوبهم ساذجه من النظر العقلى لعلمهم بقصور العقل من حيث نظره الفكرى عن ادراك الامور على ماهى عليه .

يعنى چون علوم انبياء صلوات الله عليهم از وحى خاص الهى ماخوذ است , قلوب ايشان از نظر عقلى ساذج است , يعنى ساده و بى رنگ از آن است , چه