ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢٦٨ - ابن ادريس طلايه دار دوره پنجم

اشكال است , زيرا ابن ادريس هرگز از احاديث معتبر چشم نپوشيده , بلكه از اخبار ضعيف اعراض و بر روايات موثق ـ اگر چه از اخبار آحاد باشد ـ اعتماد و بر طبق آنها عمل مى كرد و خود در مقدمه كتابش السرائر به اين مطلب تصريح نموده است . او تنها خبر ضعيف و خبر واحدى را كه خالى از قرينه قطعى باشد حجت و معتبر نمى دانست و هيچ گاه در مقام استنباط به آن استناد نمى كرد , ولى بايد دانست اين از مختصات او نيست بلكه بيشتر عالمان و دانشيان پيش از او داراى همين نظريه بوده اند . از آن جمله :

شيخ مفيد

سيد مرتضى علم الهدى ( الذريعه ج ٢ , ص ( ٥٢٨

ابن زهره حلبى ( غنيه , ص ( ٤٧٥

ابن براج ( نقل از او در معالم , ص ( ١٨٩

ظاهر ابن بابويه ( كتاب الغيبه تأليف شيخ صدوق (

محقق حلى ( معارج الاصول , ص ١٤٢ , ( ١٤٧

ابن قتيبه و نيز جز اينها كه نيازى به بيان آنها نيست .

حتى سيد مرتضى ادعاى اجماع بر عدم اعتبار خبر واحد نموده و نيز آن را همانند قياس دانسته است . ( رسائل , ج ١ , ص ٢٤ وج ٣ , ص ( ٣٠٩

بنابراين , ابن ادريس در مسأله عمل به اخبار آحاد در مقام استنباط , همانند عالمان پيش از خود عمل مى كرده و تنها اعتمادش بر اخبار متواتر و اخبار آحاد مقرون به قرينه قطعى بوده است .

در معجم رجال الحديث ( ج ١٥ , ص ٦٤ ) مى نويسد : (( اينكه ابن داود در رجال خود گفته است ابن ادريس از اخبار اهل بيت عليهم السلام به كلى اعراض كرده ( و آنها را در مقام استنباط اعتبار نكرده ) قطعا اين نظريه باطل و نسبت ناروايى است , زيرا او در تصنيفات خود بر روايات و اخبار اعتماد داشت و كتابهايش مملو از اخبار است , ولى تنها چيزى كه وجود دارد اين است كه او به اخبار آحاد خالى از قرائن عمل نمى كرد . پس او , همانند سيد مرتضى و ديگران است كه به خبر واحد خالى از قراين عمل نمى كرده است . ((

در كتاب قاموس الرجال ( ج ٨ , ص ٤٥ ) مى نويسد : (( نسبت دادن اعراض كلى از اخبار آحاد به ابن ادريس , باطل و نادرست است , زيرا كتاب سرائر او از طهارت تا ديانت