ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢١٠ - نقش دشمنان اسلام در سد باب اجتهاد
به دنبال داشت . از قبيل بيگانه شدن فقه اجتهادى با رويدادهاى جوامع اسلامى و جلوه كردن احكام شرعى به صورت سنتهاى راكد و بيروح , و بى ملاك و به انزوا كشيدن انديشه اسلامى در مراكز علمى و فرهنگى جهان , و منزوى شدن زنان از امور اجتماعى , ظاهر شدن بعضى از احكام خرافى و دور از منطق و رايج شدن كوته نظرى و كج انديشى و جمودگرايى , و پديد آمدن تعصبهاى بيجا و نامعقول , و جايگزين شدن عناوين ثانوى به جاى عناوين اولى و عناوين عرفى به جاى عناوين شرعى , و جايگزينى بدعتها به جاى سنتها , صادر شدن فتاواى بى مدرك در برابر هر پديده نوين مانند حرام بودن خريد و فروش راديو و سخنرانى در بلندگو و معامله تلفنى و چاپ قرآن در چاپخانه هاى تازه تأسيس شده و پوشيدن لباس سياه و دهها مورد از اين قبيل تا آنجا كه بدعتهاى زيادى در زندگى فردى و اجتماعى و دينى و مذهبى مسلمانان راه يافت .
سد باب اجتهاد يك فاجعه بود :
در هر حال , سد باب اجتهاد يك فاجعه بزرگ در جهان اسلام به شمار مى رود .
زيرا در نتيجه همين بسته بودن باب اجتهاد و صدور فتاواى نامعقول بود كه انديشه هاى بيمار با كمك حكومتهاى ضد اسلام به مردم القا شد و فقه اسلامى توانايى اداره جامعه را از دست داد , زيرا علاوه بر اينكه نمى توانست پاسخگوى نياز زمان باشد , مخالف با پديده هاى نوين زندگى بود . و آنان كه ضد اسلام بودند سعى مى كردند كه احكام خرافى و فتاواى بى مدرك را به عنوان فقه اسلامى براى جهانيان معرفى كنند و بدين جهت بود كه بيشتر خارجيان و خاور شناسان آن زمان تحت تأثير كامل آنان قرار گرفته و با ديدن آن احكام و فتاوا و روشهاى ناپسند , اسلام را دور از تمدن و ترقى در شئون زندگى دانسته و بر اين بينش و اعتقاد شدند كه قوانين و فقه اسلامى هيچگاه با تمدن جديد سازگار نيست و تحتى اين تبليغات و تلقينات در ذهن مسلمانانى كه با روح اسلام و ابعاد آن آشنايى لازم را نداشته اثر نا مطلوبى گذارده و كار به آنجا رسيد كه قوانين عربى بر قوانين اسلامى ترجيح داده شد و حتى جايگزين آنها گرديدند . و تا زمانى كه حكومتهايى به اسم اسلام و خليفه بوده اند تا اندازه اى نام اسلام به ميان مىآمد اما پس از الغاى خلافت در سال ١٢٩٤ ه ( ١٨٧٨م ) و استيلاى كفر بر كشورهاى اسلامى و تجزيه هاى آنها به كشورهاى كوچك , بتدريج نام تشريفاتى آنها نيز كنار