ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٤٢ - مراجع تقليد در زمان تابعين و تابعان تابعين
درالبدايه و النهايه ابن كثير ( ج ٩ / ص ٣٢٧ ) و الميزان شعرانى ( ج ١ / ص ٢٦ ) آمده است كه : (( شافعى به احمد بن حنبل گفت : تو به اخبار صحيح عالم تراز من هستى , اگر خبر صحيح ديدى به من اطلاع بده تا به آن استناد نمايم . ((
احمد بن حنبل شيبانى مى گويد : (( هيچ كس نبايد در برابر سخن خدا و رسول او سخنى بگويد و نيز روزى به شخصى گفت از من و يا از مالك و شافعى و ثورى تقليد مكن , بلكه بر طبق آن منابعى كه آنان استفاده نموده اند عمل كن )) . ( مراجعه شود به القول المفيد فى ادلة الاجتهاد و باالتقليد , ص ١٥ و فلسفه التشريع الاسلامى محمصائى و مختصر المؤمل ابوشامه ص ٣١ , و اعلام الموقعين ابن قيم جوزى . ( ٣٠١ / ٢
سلمة بن المسيب مى گويد : (( از احمد بن حنبل شنيدم كه مى گفت : رأى اوزاعى و مالك و ابوحنيفه در نزد من فقط در حد يك نظريه است و بيش از آن ارزش ندارد , حجت فقط در احاديث است )) . ( الامام الصادق و المذاهب الاربعه , به نقل از الايقاظ غلاف , ص . ( ٢٨
١٤ ـ مراجع تقليد در زمان تابعين و تابعان تابعين
از اوايل قرن دوم تا نيمه قرن چهارم هجرى كه دوره طلايى اجتهاد اهل سنت محسوب شده است مجتهدانى در افق فقاهت درخشيدند و مذاهبشان تدوين و آرا و نظرياتشان مورد تقليد قرار گرفته كه آنها بنا بر آنچه را كتاب سايس در تاريخ الفقه اسلامى , ص ٨٦ يادآور شده عبارتند از :
١ ـ مالك ابن انس اصبحى , پيشواى مذهب مالكيه ( م ١٧٩ ) در مدينه
٢ ـ سفيان بن عينية ( م ١٩٨ ) در مكه
٣ ـ حسن بصرى ( م ١١٠ ) در بصره
٤ ـ ابوحنيفه ( م ١٥٠ ) در كوفه , پيشواى مذهب حنفى
٥ ـ سفيان بن سعيد ثورى ( م ١٦١ ) در كوفه
٦ ـ عبدالرحمان اوزاعى ( م ١٥٧ ) در شام
٧ ـ محمد بن ادريس شافعى , پيشواى مذهب شافعيه ( م ٢٠٤ ) در مذهب قديمش بغداد و در مذهب جديدش مصر بوده است .