ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٩٤ - منابعى در زمينه بحث از مذاهب

قيام كرد و پيروان او با سرمايه فراوانى كه از حديث داشته اند مذهب حنبلى را پديد آوردند و از پيروان او كه در نشر دادن مذهب حنبلى مشهورند عبارتند از : ابوبكر بن هانى معروف به الاثرم , ابوالقاسم خرقى ( م ٣٣٤ ) , عبدالعزيز جعفر ( م ٣٦٣ ) , موفق الدين بن قدام ( م ٦٢٠ ) و نيز جز اينها كه براى پرهيز از طولانىشدن از ذكر آنها خوددارى مى شود .

قابل ذكر است كه مذهب حنفى در مصر طرفدارانى نداشت و آغاز رسمى شدن مذاهب چهارگانه در مصر , بنابر آنچه در خطط مقريزى ياد شده در زمان بيبرس بند قدارى ( م ٦٧٦ ) بوده است , او بعد از آنكه در سال ٦٥٨ هزمام حكومت را در بلاد مصر به دست گرفت براى مردم آنجا چهار قاضى تعيين نمود كه هر يك پيرو يكى از مذاهب چهارگانه بودند , و در مدت كمى در آن بلاد مذهبى به جز مذاهب چهارگانه معروف نماند و اين بدين جهت بود كه پيروان مذاهب ديگر مورد نكوهش قرار مى گرفتند و به آنها منصب و مقامى داده نمى شد و حتى شهادت آنها را نمى پذيرفتند .

٣٣ ـ منابعى در زمينه بحث از مذاهب :

منابعى كه پيرامون مذاهب و آغاز انتشار آنها بحث مى كند عبارتند از :

١ ـ المواعظ و الاعتبار فى الخطط و الاثار , اثر علامه احمد بن على بعلى قاهرى , معروف به مقريزى ( ٨٤٥ ـ . ( ٧٦٦

٢ ـ تاريخ يعقوبى , اثر احمد بن ابى يعقوب بغدادى ( م ( ٢٩٦

٣ ـ الحوادث الجامعه فى المأة السابعة , تأليف كمال الدين عبدالرزاق بغدادى ( م ٧٢٣ )

٤ ـ اعلام الموقعين عن رب العالمين , تأليف ابن قيم جوزى ( م ( ١٢٠٠

٥ ـ الانصاف فى بيان سبب الخلاف , اثر شاه ولى الله احمد بن عبدالرحيم عمرى معروف به دهلوى ( ١١١٤ ـ ١١٨٠ ـ يا ( ١١٧٦

٦ ـ الاقليد لادلة الاجتهاد و التقليد , تأليف صديق حسن خان قنوجى بخارى ( م ( ١٣٠٧

٧ ـ القول المفيد فى ادلة الاجتهاد و التقليد , اثر علامه محمد بن على شوكانى ( م ١٢٥٠ )