ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢٢٧ - اصوليان مشهور ظاهرى
.
ـ ابن امير الحاج , مؤلف كتاب التقرير و التعبير فى شرح التحرير .
ـ علامه محمد بن على شوكانى , نويسنده كتاب ارشاد الفحول الى تحقيق الحق من علم الاصول و رسالة المفيد فى ادلة بالاجتهاد و التقليد .
ـ مصطفى كوز لحصارى , مؤلف منابع الدقائق فى شرح مجامع الحقائق از ابوسعيد خادمى .
اصوليان مشهور حنبلى :
از حنبليانى كه در اين علم معروف شده اند عبارتند از :
ـ احمد بن عبدالحكيم حرانى ( م ٧٢٨ ) معروف به ابن تيميه , نويسنده كتاب معارج الاصول و رساله قياس .
ـ محمد بن ابى بكر ( م ٧٥١ ) معروف به ابن قيم جوزى , نويسنده اعلام الموقعين عن رب العالمين .
ـ استاد فتوحى , نويسنده كتاب الكوكب المنير فى شرح التحرير .
ـ علامه عبدالسرم , جد احمد بن حنبل , نويسنده كتاب المسودة فى اصول الفقه . اين كتاب چون به گونه كامل تدوين نشده بود بدين جهت بخشى از آن را فرزندش عبدالحكيم و بخش ديگرى را ابن تيميه به عنوان تكمله نوشت و بعد از وفات وى شاگردان او آنها را تبويب و ترتيب نمودند .
اصوليان مشهور ظاهرى :
از ميان ظاهريان تنها كسى كه در اين علم از درخشندگى خاصى برخوردار گرديد و بلند آوازه شد , على بن حزم ظاهرى ( م ٤٥٦ ) بود , وى صاحب كتاب الاحكام فى اصول الاحكام است .
تدوين علم اصول نزد اماميه :
همانگونه كه گذشت , اماميه پى از وفات رسول خدا ( ص ) نيازى به تدوين ابحاث فقه اجتهادى و قواعد اصولى پيدا نكردند , زيرا آنان معتقد بودند قول و فعل و تقرير ائمه معصومين مانند پيامبر اكرم ( ص ) حجت و سنت است . از اين رو بايد آغاز غيبت كبراى