ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٥٧ - پديده اختلاف قاريان در برخى از كلمات قرآن كريم
دو كتاب تهذيب الاحكام و الاستبصار فى ما اختلف من الاخبار شيخ طوسى ( م ٤٦٠ . (
البته در زمانهاى بعد , ملا محسن فيض كاشانى ( م ١٠٩١ ) همه روايات كتابهاى چهارگانه را مطابق بابهاى فقهى در يك مجموعه جمع نمود و آن احاديثى را كه نياز به شرح داشت به گونه كامل شرح نمود و آن را الوافى نام نهاد .
و پس از او محمد حر عاملى ( م ١١٠٤ ) روايات كتابهاى مذكور را با احاديثى كه مورد اعتماد و در كتابهاى ديگر بود به گونه ابواب فقهى جمع نمود و بر آن مجموعه وسائل الشيعه الى تحصيل مسائل الشريعه نام نهاد و پس از او علامه محمد حسين نورى ( م ١٣٢٠ ) احاديثى را كه از صاحب وسائل الشيعه فوت شده بود استدراك نمود و بر آن نام المستدرك نهاد .
و پس از او محمد باقر مجلسى ( م ١١١٠ ) كتابى عظيم در زمينه اخبار و احاديث تأليف نمود و آن را بحارالانوار ناميده است كه اين مجموعه بيش از صد جلد را به خود اختصاص داده است .
٢٥ ـ پديده اختلاف قاريان در برخى از كلمات قرآن كريم :
در اين دوره , اختلاف قاريان پديد آمد . اين اختلاف , قاريان در كيفيت قرائت برخى از كلمات قرآن اختلاف مجتهدان را در مقام استنباط در آنها به دنبال داشت و مشهور از قراآت در بلاد اسلامى همان قرأات هفتگانه معروف است كه به شرح زير بيان مى شود :
در مدينه منوره قرائت نافع بن ابى نعيم ( م ( ١٦٧
در مكه قرائت عبدالله بن كثير ( م ( ١٢٠
در بصره قرائت ابى عمير بن علاى مازنى ( م ( ١٥٤
در دمشق قرائت عبدالله بن عامر ( م ( ١١٨
در كوفه قرائت ابوبكر عاصم بن ابى نجود ( م ١٢٨ ) و در اين زمان قرآن به قرائت او قرائت مى شود .
نيز در آن شهر حمزه بن حبيب زيات ( م ( ١٦٥
و نيز در شهر مذكور ابوالحسن على بن حمزه كسائى ( م ١٧٩ )
بعد از اين قراآت سه قرائت نيز وجود دارد كه از شهرت كمترى برخوردارند و آنها