بدست آوردن احاديث صحيح و موثق و حسن وضع نموده اند كه مى توان با به كارگيرى آنها حديث معتبر را از غير معتبر بدست آورد . علماى اهل حديث مذاهب ديگر نيز به يك سلسله بررسى ها و بحثهاى علمى انتقادى پرداخته و قواعد و موازينى براى سنجش و نقادى حديث وضع كرده اند و حديث را بر حسب درجه اعتبار به صحيح و حسن و موثق و ضعيف و غيره تقسيم نموده و در نتيجه احاديث درست را از نادرست مطابق با موازين خودشان تشخيص داده و بر طبق آن عمل مى كنند و بدين جهت است كه پيشوايان مذهب سلفيه از اهل سنت همه احاديث مندرج در صحيح مسلم بن حجاج نيشابورى و صحيح محمد بن اسماعيل بخارى را نپذيرفته اند و اين مطلب گوياى اين است كه مسلم و بخارى را از خطا و لغزش مصون نمى دانند . [١]

٦ ـ نكوهش قياس و اجتهاد به رأى

از رسول خدا احاديثى از طريق اهل سنت درباره مذمت عمل بر طبق قياس و اجتهاد به رأى وارد شده كه از آن جمله است :

الف ـ امام على ( عليه السلام ) از پيامبر نقل كرده كه فرمود : (( يا على اياك و الرأى )) اى على از رأى بپرهيز .

ب ـ در فردوس الاخبار ديلمى و تاريخ خطيب بغدادى از پيامبر نقل شده كه فرمود : (( ستفترق امتى على بضع و سبعين فرقة اعظمها فتنة على امتى قوم يقيسون الامور برأيهم يحرمون الحلال و يحللون الحرام )) : بزودى امت من به هفتاد و چند گروه تقسيم مى شوند . بزرگترين آنها از حيث فتنه بر امت من گروهى هستند كه احكام خدا را براى خود قياس مى كنند و از اين راه حلال خدا را حلال و حرام او را حلال مى سازند .

ج ـ در فردوس الاخبار از ابوهريره نقل شده كه پيامبر گفت : (( تعمل هذه الامة برهة بكتاب الله و برهة بسنة نبيه ثم تعمل بالرأى فاذا عملوا به فقد ضلوا و اضلوا )) : اين امت در برهه اى از زمان به كتاب خدا و در برهه اى ديگر به سنت پيامبرش عمل مى كنند و سپس مطابق رأى و نظر خويش عمل مى كنند و زمانى كه مطابق رأى خود عمل نمايند هر آينه

[١]ـ به كتاب قواعد التحديث قاسمى , ص ٥٥ و مقدمه ابن الصلاح فى علوم الحديث و سير الاسلام و اصول التشريع و العام مراجعه شود .