ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٣٣٢ - عوامل پيدايش اخباريگرى و گرايش به آن

براى اجتهاد در حد نياز و ضرورت باز مى كند و آن را تجويز مى نمايد .

جايگاه علم رجال در مسلك اخباريگرى

بيشتر اخباريان معتقدند كه براى شناخت احكام از عناصر خاصه ( روايات ) , نيازى به علم رجال نيست . كمااينكه در كتاب الاجتهاد و الاخبار از ملامحمد امين نقل شده كه دانستن احوال رجال حديث و شرح حال راويان هيچگاه مورد نياز نبوده و نيست . زيرا صدور تمام احاديث از امامان ( ع ) قطعى و مسلم و نيازى به ملاحظه كردن سند روايات نداريم . . . !

بى پايه بودن اين ادعاى اخباريان واضح تر از آن است كه نيازى به توضيح داشته باشد , زيرا با توجه به وجود راويان غير عادل و مغرض و دروغگو و جاعل كه براى مخدوش كردن حقايق همواره دست به جعل حديث مى زده اند , چگونه مى توان هر حديثى را چشم و گوش بسته قبول كرد و آن را قول معصوم و امام دانست !

ظاهرا كلام اخباريين عوام فريب است و شدت تسليم و اخلاص آنان را در برابر روايات بيان مى دارد , ولى باطن اين ادعا خلاف آن ظاهر است . چرا كه پذيرفتن هر سخن از هر شخص به عنوان كلام معصوم نشانه سهل انگارى و بى اعتنايى در شناخت رأى امام و تشخيص احكام واقعى است كه در نهايت موجب خواهد شد رأى صادر شده از ناحيه غير امام و آراى فاسده و خلاف احكام الهى به امامان نسبت داده شود . و چه خطايى بالاتر از اين !

فقهاى شيعه , در مقام استخراج احكام شرعى براى مسائل مستحدث و حوادث واقعه , نوعا به احاديث صحيح و موثق اعتماد مى نمايند . ( صحيح يعنى روايتى كه راوى آن امامى و عادل باشد و موثق يعنى روايتى كه راوى آن غير امامى و عادل و مورد وثوق باشد . (

تاريخ پيدايش علم رجال

علم رجال , از نيمه قرن دوم هجرى مورد توجه دانشمندان قرار گرفت و از همان زمان كتابهايى در رابطه با آن تأليف گرديد .

از جمله عالمان بزرگى چون : شيخ طوسى , نجاشى , علامه حلى , شهيد ثانى , علامه مجلسى , شيخ حر عاملى , صاحب حدائق و . . . در اين زمينه كتابهاى ارزنده اى را تأليف