مباحث و شيوه هاى استدلالى آنها را تكامل و گسترش بخشد , و در اين زمينه موفقيتهاى بسيارى نصيب او شد و كتابهاى ارزشمندى از خود به يادگار گذاشت كه پيوسته تا اين زمان مورد استفاده فقيهان و عالمان بوده است . از كتابهاى اصولى اوست :

الف ـ المعارج فى اصول الفقه .

ب ـ نهج الوصول الى معرفة الاصول .

ابن داود شاگرد او در شمار تأليفات او از اصول الفقه نام مى برد . كتابهاى اصولى وى از مشهورترين كتابهاى اصولى شيعه بوده است . مزاياى تحقيقات و بررسيهاى علمى دقيق و شيوه هاى جالب استدلالى او باعث شد كه به محقق على الاطلاق مشهور شود .

٢ ـ يحيى بن سعيد هذلى ( م ٦٩٠ ) : او نيز به سهم خويش در تكامل و گسترش استدلال در ابحاث اصولى و فقه اجتهادى كوشيد , و در فضل و بزرگوارى او همين بس كه كتاب بسيار گرانقدرى به نام المدخل فى اصول الفقه تنظيم و تأليف نمود كه مورد استفاده عالمان و دانشوران قرار گرفت .

٣ ـ ابومنصور جمال الدين حسن بن سعيد بن سديدالدين يوسف بن على بن مطهر حلى , مشهور به علامه حلى ( م ٧٢٦ ) , وى به بركت استعداد و ذوق و نبوغ خارق العاده خود و امتياز برخوردارى از استادى بزرگ چون محقق حلى ( دايى بزرگوارش ) و نيز به سبب تلاشهاى مداوم خويش , توانست سهم بسيارى در تكامل گسترش استدلال در ابحاث اصولى و فقه اجتهادى داشته و بحثهاى گسترده و مستدلى را مطرح كند و به نقد و تحليلهاى تازه اى در آنها بپردازد .

او در اين زمينه كتابهاى متنوع و گرانقدرى را با شيوه هاى نوين و جالب تأليف كرده كه از آن جمله است : تهذيب طريق الوصول الى علم الاصول , مبادى الوصول الى علم الاصول , النكت البديعه فى تحرير الذريعه , نهايه الوصول الى علم الاصول , منتهى الوصول الى علمى الكلام و الاصول , نهج الوصول الى علم الاصول , غاية الوصول و ايضاح السبل فى شرح مختصر منتهى الوصول و السئول .

در اهميت علمى علامه حلى همين بس كه از زمان او تا زمان شهيد ثانى يعنى در قرن هشتم و نهم و مقدارى از قرن دهم بيشتر تأليفات وى در ابحاث اجتهادى مدار بحث و تدريس بوده است . مزاياى تحقيقات نوين اجتهادى او باعث شد كه به علامه على الاطلاق مشهور شود .