ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢٨٠ - مجتهدان پيرو ابن ادريس

در ميان كتابهاى اصولى ياد شده آنكه در حوزه هاى آن زمان از جايگاه خاصى

برخوردار بود و توجه عالمان بزرگ را به خود جلب كرد , كتاب تهذيب الوصول الى علم الاصول بوده است . اين كتاب به جهت دارا بودن امتيازاتى از قبيل عبارات جالب , ايجاز در كلام و متانت در تعبير و ترتيب نوين , مورد توجه خاص و استفاده عالمان زمان خود قرار گرفت , از اين رو دانشمندان و فرزانگان شرحها و تعليقه ها و حواشى بر آن نوشته اند . بجاست اسامى برخى از آنها را در اينجا يادآور شويم :

ـ جمال الدين عبدالله حسينى جرجانى , كه به نقل رياض العلماء از تلاميذ محقق كركى و به نقل بعضى ديگر , از معاصران وى بوده و شرح خود را به سال ٩٢٩ نوشته است .

ـ سيد عميدالدين عبدالمطلب بن محمد حسينى حلى , شاگرد و خواهرزاده علامه , شرح او بر تهذيب الاصول , منية اللبيب نام دارد .

ـ ضياء الدين عبدالله بن محمد بن على بن اعرج حسينى , معروف به ضيايى , خواهر زاده علامه .

ـ ابوطالب محمد بن حسن ( فرزند علامه ) مشهور به فخر المحققين ( م ٧٧١ )

شرح او بر كتاب ياد شده غاية السئول فى شرح تهذيب الاصول نام دارد .

ـ جمال الدين محمد بن مكى ( م ٧٨٦ ) معروف به شهيد اول , او ميان دو شرح عميدى و ضيايى بر تهذيب الاصول را جمع كرد و در كتابى گردآورى نموده است .

٤ ـ جمال الدين مقداد بن عبدالله سيورى حلى ( م ٨٢٨ ) , او نيز به سهم خود در اين زمينه تأليف دارد و در مقدمه التنقيح الرائع لمختصر الشرايع كه اخيرا چاپ شده مذكور است .

٥ ـ زين الدين جباعى عاملى معروف به شهيد دوم ( م ٩٦٦ ) و نيز به شيوه هاى فقه اجتهادى تكامل بخشيد , در كتابهاى تراجم در شمار تأليفات او اصول الفقه نيز ياد شده است .

٦ ـ حاجبى , او نيز كتابى در اصول فقه به نام مختصر دارد كه در طى چند قرن اخير مورد استفاده بوده است و دانشمندان بر آن حواشى و تعليقات نوشته و سالها از كتابهاى درسى محسوب مى شده است .

٧ ـ ابومنصور جمال الدين حسن بن زين الدين ( م ١٠١١ ) فرزند شهيد ثانى , او نيز