ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٦٢ - زمان پيدايش مذاهب گوناگون

فقيهان در كوفه : فقيهانى كه در كوفه تصدى فتوا را داشتند سه دسته بودند :

دسته اول كه از درخشندگى خاصى برخوردار بوده اند عبارتند از :

عبدالله بن قيس اشعرى ( م ٤٢ يا ٥٢ ) ,

علقمة بن قيس بن عبدالله ( م ٦٢ يا ٦٥ ) ,

مسروق بن اجدع همدانى ( م ٦٢ يا ٦٣ يا ٦٤ ) ,

عبيدة بن عمرو سلماسى مرادى ( م ٧٢ يا ٧٣ يا ٩٢ ) ,

اسود بن يزيد قيس نخعى ( م ٧٤ يا ( ٧٥

شريح بن حارث قاضى ( م ٧٨ , ٨٠ يا ١٢٠ ) ,

عبدالله بن ابى اوفى ( م ( ٨٢

و ابراهيم بن يزيد نخعى . آنان از بنيانگذاران مدرسه رأى و از تلاميذ عبدالله بن مسعود بوده اند , مسئول اين مكتب و مدرسه , ابراهيم بن يزيد نخعى بوده است .

دسته دوم : سعيد بن جبير ( م ٩٤ يا ( ٩٦

ابراهيم بن يزيد نخعى ( م ٩٥ ـ ٩٦ ) ,

اسود بن يزيد نخعى ( م ٩٥ ) ,

عامر بن شراحيل , معروف به شعبى ( م ١٠٣ يا ١٠٤ يا ١٠٥ يا ١٠٦ يا ١٠٧ ) ,

حكم بن عيينه ( م ١١٥ ) ,

حبيب بن ابى ثابت ( م ١١٧ ) ,

حماد بن ابى سليمان ( م ١٢٠ ) ,

عبدالله بن شبرمه ( م ١٤٤ ) ,

محمد بن عبدالرحمان بن ابى ليلا ( م ١٤٨ ) , كه خود پيشواى مذهب بود .

دسته سوم : ابوحنيفه پيشواى مذهب حنفى ( م ١٥٠ ) ,

حسن بن صالح ( م ١٤٩ ) ,

سفيان بن سعيد ثورى ( ٦١ يا ٦٢ ) پيشواى مذهب ثورى ,

شريك بن عبدالله همدانى ( م ١٧٧ ) .

فقيهان در بغداد : سلمان فارسى ( م ٣٦ هـق ) ,

محمد بن ادريس شافعى ( م ٢٠٤ ) , پيشواى مذهب شافعى در مذهب قديم ,