ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٦٣ - زمان پيدايش مذاهب گوناگون
احمد بن حنبل شيبانى ( م ٢٤١ ) , پيشواى مذهب حنبلى ,
ابراهيم بن خالد كلبى , معروف به ابوثور ( م ٢٤٦ ) پيشواى مذهب كلبى ,
داود ظاهرى اصفهانى ( م ٢٧٠ ) پيشواى مذهب ظاهرى ,
محمد بن جرير طبرى ( م ٣١٠ ) پيشواى مذهب طبرى ,
ابوعبيده قاسم بن سلام .
فقها در شام و جزيره : ابواسحاق , طبقات فقيهان تابعين را در شام يادآور شده و از طبقه نخستين آنها دو فرد را نام برده است :
ابوادريس عائذ الله بن عبدالله خولانى ( م ٨٠ ) ,
شهربن حوشب اشعرى ( ٩٨ يا ١١٢ ) , ولى برخى از عالمان اهل سنت : عبدالله يسر ( م ٨٨ ) و وائلة بن اسقع عبدالرحمن اشعرى ( م ٧٨ ) را يادآور شدند . پس از آنان بيان احكام به افراد ديگرى انتقال يافت , از جمله :
ابوعبدالله مكحول بن عبدالله شامى كابلى ( م ١١٢ ـ ١١٨ ) ,
ابوايوب سليمان بن اشدق ( م ١١٩ ) ,
ميمون بن مهران ( م ١١٧ ) ,
يحيى بن يحيى غسانى ( م ١٣٥ ) ,
ابوالهذيل محمد بن وليد زبيدى ( م ١٤٨ ) ,
عبدالرحمان اوزاعى ( م ١٥٧ ) پيشواى مذهب اوزاعى ,
ابومحمد ابوسعيد بن عبدالعزيز تنوخى ( م ( ١٦٦
عبدالله بن مبارك ( م ١٨١ يا ١٨٢ ) ,
وليد بن مسلم ( م . ( ١٩٤
فقيهان در بصره : در طبقات ابواسحاق شيرازى آمده است :
جابربن يزيد ازدى ( م ٩٣ يا ١٠٣ ) ,
رفيع بن مهران رياحى بصرى ( ٩٣ يا ١٠٦ ) ,
عبدالله بن زيد ازدى ( م ١٠٦ يا ١٠٧ ) ,
ابوبكر محمد مولى انس بن مالك معروف به ابن سيرين ( م ١١٠ ) ,