ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٠ - تفسير

بيان آيه ٣٣

لغت:

١- اصطفاء: برگزيدن. و اصطفاء و اجتباء و اختيار نظير همند. اصطفاء از باب افتعال و مشتق از صفوة است.

و اصطفاء بهترين مثال بيانى است كه ميتوان چيز معلوم و آشكار پيش چشم را بدان مثال زد و بيان نمود و مجسم ساخت زيرا صافى، آب يا هر چيزى است كه كاملا پاك و خالص از هر كدورت و تيرگى باشد و خداوند خلوص اين مردم (مذكور در آيه) را از فساد تشبيه كرده است به خلوص چيز صاف و پاكيزه از آلودگى‌ها و تيرگى‌ها و بدين اسم ناميده است.

٢- آل: معنى آل در آيه شريفه (و اذ انجيناكم من آل فرعون‌[١] ...) گذشت.

اعراب:

ذرية: منصوب است و در علت نصب آن دو احتمال است:

١- حال است و عامل آن اصطفى- و معنى چنين ميشود (برگزيد ذريه‌اى را كه ..) ٢- بدل از مفعول اصطفى است- و معنى چنين ميشود (برگزيد آل ابراهيم ...

كه ذريه‌اى هستند ...)

تفسير:

(إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‌): (خدا برگزيد)(آدَمَ وَ نُوحاً) (آدم و نوح را با نبوت خود).

(وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ‌): (آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان) يعنى بر مردم جهان زمان خودشان به اينكه انبياء را از آنان قرار دارد.

معانى ديگرى نيز در اينجا گفته شده: ١- دين آنها را برگزيد. مثل: «و اسئل‌

[١] سوره بقره آيه ٤٩