ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٥٨ - مورد و شأن نزول

بيان آيه ١٣٥- ١٣٦

لغت:

١- اصل فاحشه از فحش است و فحش يعنى قبح و گناه بزرگ مرتكب شدن و از اينرو به كسى كه بحد افراط بلند باشد فاحش الطول گويند.

افحش فلان: صريحاً فحش بزبان آورد.

٢- اصرار در اصل: بستن از شدت سرما و گويا اين معنى گناه را با ادامه دادن ارتباط مى‌دهد.

گفته‌اند: در اصل بمعنى پايدارى است بر چيزى.

مورد و شأن نزول:

روايت است كه جمعى از مؤمنان گفتند يا رسول اللَّه بنى اسرائيل نزد خداوند از ما گراميترند كه چون يكى از آنان گناهى ميكرد صبحگاهان كه بر مى‌خاست بر در خانه‌اش نوشته بود: «گوش و بينيت بريده باد هر چه خواهى كن» و اين كفاره گناهشان بود[١].

پيغمبر ٦ سكوت فرمود پس آيه آمد كه‌(وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا ...) پيغمبر فرمود: آيا بشما خبر بدهم بهتر از آنچه براى بنى اسرائيل بود بشما عنايت شد و آيه را برايشان بخواند (از ابن مسعود).

بنا بر اين نقل در اين آيه تسهيل است بر مسلمين زيرا استغفار را بدل از آن رسوايى بنى اسرائيل كه راستى كفاره سختى بود قرار داد.

[١] مراد سائل اينست كه خداوند بجاى عذاب آخرت او را در دنيا رسوا ميكرد و اين آسانتر است از عقاب آخرت ولى ما را در دنيا رسوا نميكند و بعذاب آخرت كه سخت‌تر است عقاب مينمايد( مترجم)