ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٤٨ - تفسير
بيان آيه ١٣٠ تا ١٣٢
تفسير:
چون خداوند فرمود كه عذاب و مغفرت بسته به مشيت و خواست اوست بدنبالش از كارهايى كه موجب عذابست (ربا) نهى ميكند:
(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا) يعنى اى كسانى كه خدا و پيغمبر را تصديق كردهايد:
(لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا) گرچه هر نوع تصرفى در ربوا حرامست ولى فقط خوردن را ذكر كرده چون نفع عمده ربا (و غير ربا) همان خوردنست.
ربا عبارتست از زياد گرفتن از اصل مال در برابر مدتى كه مال نزد كسى بوده و خلاصه در برابر مدت و زمانى كه سرمايه نزد ديگرى قرض بوده پولى اخذ شود[١] و مجاهد گويد مراد رباى جاهليت است.
(أَضْعافاً مُضاعَفَةً)- درباره معنى اينجمله دو قولست:
١- اينكه با تأخير از مدت بمدت ديرتر مرتب دو چندان و يا بيشتر گرفته شود بطورى كه هر وقت از وقتى بوقتى ديگر تأخير افتد بر سرمايه افزون شود.
٢- يعنى نبايد بواسطه ربا اموال خود را زياد و چند برابر كنيد و بنا بر اين معنى هر زيادتى كه از راه حرام وارد مال شود شامل است.
علت تحريم ربا مصلحتى است كه خدا داند و در اين باره وجوهى گفتهاند:
بطور تقريب:
١- براى فرق آن با خريد و فروش.
[١] نوع ديگر ربا دو چيز همجنس را با هم عوض كردن كمتر را به بيشتر كه آن يكى كه بيشتر گرفته شود آن اضافه رباست اگر چه يكى از ايندو عاليتر و گرانقيمتتر باشد مثل عوض كردن يك تن برنج خوب با ٥/ ١ تن برنج متوسط( مترجم)