ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٤ - شأن نزول

بيان آيه ١٩٦ تا ١٩٨

لغت:

غرور: توهم سرور و خوبى درباره چيزى كه خالى از اين‌هاست ولى هر توهمى غرور نيست زيرا توهم گاهى از ترس از چيزى پديد ميآيد كه سبب ميشود انسان از آن بپرهيزد و اين توهم است و غرور نيست.

غرر نظير خطر است و فرقشان اينست كه غرر بهر صورت قبيح است زيرا غرر ترك اطمينان و يقين است در جايى كه و در حالى كه تحصيل اطمينان و يقين ممكن باشد.

ولى خطر گاهى و در بعضى صور نيكوست زيرا خطر از عظم و بزرگى است و رجل خطير يعنى مرد بزرگ.

٢- متاع: سودى كه زود لذت بخشد يا به اينكه لذت وجود پيدا كند يا از چيزى كه وسيله لذت است ايجاد شود مثل مال و جاه و فرزند.

٣- مهاد: آنچه كه انسانى در آن مسكن گزيند و آن را بستر خود گيرد.

٤- واحد ابرار برّ است.

شأن نزول:

آيه درباره مشركان عربست كه تجارت داشتند و از تجارت سود سرشار مى‌بردند.

يكى از مسلمين گفت دشمنان خدا در ناز و نعمتند و ما از گرسنگى در هلاكيم، پس اين آيه آمد.

فراء گويد: يهود سفر و سياحت ميكردند و در ضمن سفر تجارت كرده مال بسيار تحصيل مينمودند و خداوند اين آيه را فرستاد تا مؤمنان ببهره فراوان آنها حسرت نبرند.