ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٧ - تفسير
بيان آيه ١٩٩
لغت:
١- خشوع در اصل بمعنى سهولت است مشتق از خشعه: نرمى شن.
خاشع: خاضع بچشم.
خشوع: تذلل و اظهار خوارى خلاف تعصب.
شأن نزول:
در نزول آيه اختلافست: گفتهاند درباره نجاشى پادشاه حبشه است كه در روز مرگش جبرئيل به پيغمبر تعزيت گفت و پيغمبر ٦ فرمود كه بيرون شويد و بر بدن برادر خود كه در غير سرزمين شما فوت شده نماز گزاريد و خود به بقيع رفت و از مدينه زمين حبشه بر او مكشوف شد و تابوت نجاشى را بديد و بر آن نماز خواند. منافقان گفتند باين مرد بنگريد كه بر مردى حبشى و نصرانى كه هرگز او را نديده نماز ميگزارد پس خداوند اين آيه فرستاد- (از جابر و ابن عباس و انس).
و گفتهاند: درباره ٤٠ تن از مردان نجرانى از بنى حرث بن كعب و ٣٢ نفر از سرزمين حبشه و ٨ تن از روميان آمده كه مسيحى بودند و مسلمان شدند (از عطاء).
و گفتهاند كه درباره جمعى از يهود آمده كه مسلمان شدهاند كه از ايشانند عبد اللَّه سلام و يارانش (از ابن جريح و ابن اسحاق).
و گفتهاند درباره همه مؤمنان اهل كتاب است زيرا آيه عام است.
تفسير:
چون خداوند در گذشته ذم اهل كتاب كرد اينك جمعى از ايشان را كه ايمان آوردند توصيف ميفرمايد.
(وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ): يعنى بعضى از يهود و نصارى.