ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٦ - مورد و شأن نزول

بيان آيه ١٠٢- ١٠٣

لغت:

١- تقاة از وقيت است: زجاج گويد در آن سه وجه است تقاة و وقاة و اقاة حبل: وسيله‌اى كه انسان بوسيله آن به ته چاه ميرسد مثل ريسمانى كه بآن متمسك ميشود تا از چاه و امثال آن نجات يابد و از همين معنى است حبل و ريسمان امان زيرا سبب نجات است- اعشى گويد:

يعنى وقتى امان قبيله‌اى از او فوت شود بتو^ متوسل ميشود براى امان ديگر كه در اين شعر حبال بمعنى امانها «جمع حبل» آمده و نيز از همين است حبل بمعنى حمل در شكم.

و حمل در اصل بمعنى بافته شده است.

٢- شفا: (با الف مقصور) لبه و كناره، تثنيه آن شفوان و جمع آن اشفاء.

اشفى على الشي‌ء: اشرف عليه (يعنى بر آن مشرف شد) و اشفى المريض على- الموت يعنى مريض مشرف بموت شد.

مورد و شأن نزول:

مقاتل گويد: دو مرد از قبيله اوس و خزرج از اوس ثعلبه و از خزرج اسعد بن زراره با هم بفخر فروشى پرداختند. اولى گفت خزيمة بن ثابت ذو الشهادتين از ما است و نيز حنظله غسيل الملائكة و عاصم بن ثابت و سعد بن معاذ كه عرش رحمان بخاطر او بجنبش آمد و خداوند بحكم او در بنى قريظه خشنود گرديد از ما هستند.

خزرجى گفت: از ما چهارتنند كه قرآن را محكم و استوار كردند: ابى بن كعب، و معاذ بن جبل، و زيد بن ثابت و ابو زيد. و نيز از ما است سعد بن عباده رئيس و خطيب‌