ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٦٧ - اعراب

بيان آيه ٤٤

لغت:

١- انباء- اخبار و مفرد آن نبأ است.

ايحاء: القاء معنى بديگرى بطور مخفى. و ايحاء: فرستادن بسوى انبياء.

و اوحى اللَّه اليه يعنى ارسل اليه (فرستاد بسوى او فرشته‌اى را). و ايحاء الهام، و از آنست قول خداوند: و اوحى ربك الى النحل (پروردگار تو بزنبور عسل وحى فرمود) و آيه‌(بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى‌ لَها) يعنى خداى تو معنايى كه اراده داشت باو القاء كرد. عجاج گويد:

اوحى لها القرار فاستقرت. يعنى قرار و پايدارى را باو «القا كرد» و او هم پايدارى نمود.

و ايحاء اشاره، گفته‌اند: فاوحت الينا و الانامل رسلها (و اشاره كرد بما و انگشتانش فرستاده او بودند) و باين معنى است گفته حقتعالى:( فَأَوْحى‌ إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا) (اشاره كرد بايشان كه ...) و وحى: كتابت و نوشتن نيز هست. رؤبه گويد:

فى سور من ربنا موحية در سوره‌هايى: از پروردگار ما نوشته است.

قلم: آنچه بدان نويسند و قلم چيزى است كه هر انسانى ميان قوم خود بجولان و حركت ميآورد و قلم چيدن ناخن- مقالم نيزه- كعب‌هاى آن. و اصل قلم: بريدن كنار چيزى.

اعراب:

ابو على گويد: اذ در آيه (اذ يلقون) متعلق است به كنت و كلمه «اذ» در(إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ) متعلق به يختصمون است و ممكنست متعلق به كنت باشد باين تقدير: «و نبودى وقتى كه ملائكه گفتند ...» و در نزد من اين قول وقتى درست است كه اذ ثانى بدل از اذ اولى باشد.