ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩١ - تفسير

بيان آيه ١٩٥

لغت:

١- اضاعة: اهلاك.

ضياع (ضاع يضيّع) هلاكت.

اضاع وضيع بيك معنى است و از اين است ضيعة بمعنى قرية.

٢- هاجر از هجرت ضدّ وصل است.

مهاجرت از خانه‌اى بخانه ديگر يعنى ترك اولى براى دومى.

شأن نزول:

روايت است كه ام سلمه پرسيد چرا يا رسول اللَّه نام مهاجران مرد برده ميشود ولى از زنان مهاجر نامى برده نميشود كه اين آيه آمد.

بلخى گويد: آيه در درجه اول درباره مهاجران اصحاب پيغمبر است و بعد درباره هر كس كه راه آنها را برود و متابعت كند.

تفسير:

(فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ‌)- يعنى خداوند مؤمنانى كه ذكرشان گذشت جواب داد و دعايشان را اجابت كرد.

(أَنِّي لا أُضِيعُ‌)- يعنى باطل نميكنم،( عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‌)- زن يا مرد.

(بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ‌)- كه در نصرت و ايمان و دوستى از يكديگر بشمار ميرويد لذا حكم من درباره همه شما يكسان است.

و در اين آيه نيز ترغيب مردم است بر خواستن دعاهايى كه در آيات پيشين است و اشاره است كه آن دعاها يكى از راههاى عبوديت خداست.