ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١١ - تفسير

بيان آيه ٦٥- ٦٦

قرائت:

كوفيان ها انتم را بمد و همزه خوانده‌اند و اهل مدينه و ابو عمر بدون مد و همزه (هانتم).

لغت:

١- فرق بين حجاج و جدال اينست كه حجاج شامل دليل است يا شبهه بصورت دليل و جدال پيچاندن خصم است نسبت بمذهبى با دليل يا شبهه يا و هم و اصل آن از جدل است بمعنى شدة پيچاندن و قتل.

٢- حجت: بيانى است كه صحت و درستى گفتار آدمى را نشان دهد و حجت و دلالت بيك معنى است.

شأن نزول:

ابن عباس و حسن و قتاده گويند: احبار يهود و نصاراى نجران نزد رسول اكرم ٦ جمع شدند و درباره ابراهيم بنزاع پرداختند. يهود گفتند ابراهيم جز يهودى نبود و نصارى گفتند حتماً نصرانى بوده خداوند در اينموقع اين آيه را فرستاد.

تفسير:

(يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ‌) (اى اهل كتاب چرا درباره ابراهيم با هم احتجاج و نزاع ميكنيد) و ادعا ميكنيد كه او بر دين ماست.

(وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ‌) (و حال اينكه تورات و انجيل جز بعد از ابراهيم نيامده).

(أَ فَلا تَعْقِلُونَ‌) (آيا فكر نميكنيد) يعنى ادعاى بدون برهان از نظر عقل جايز نيست پس چطور جايز ميشمريد ادعايى را كه فساد آن ظاهر است. اگر اشكال شود كه‌