ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠٩ - تفسير

بيان آيه ١٥٦ تا ١٥٨

لغت:

ضرب در زمين: سير در زمين و اصل آن ضرب با دست است و گفته‌اند يعنى سرعت در سير.

غزى: جمع غاز مثل ضارب و ضرّب و طالب و طلّب.

تفسير:

اكنون خداوند سبحان مؤمنان را از اقتداء بمنافقان در گفتار و رفتار نهى فرموده كه:

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا)- اى مؤمنان چون كافران نباشيد- مراد از كفار در اينجا منافقان يعنى عبد اللَّه بن ابى سلول و دار و دسته اوست- (از سدى و مجاهد). گفته شده اعم از آنها و هر كافر ديگرى است.

(وَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ‌)- يعنى باهل نفاق گفتند.

(إِذا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ‌)- يعنى اگر براى تجارت يا طلب معاش مسافرت ميكردند و ميمردند (از ابن اسحاق) و اينكه سفر زمينى را ذكر كرده براى اينست كه بيشتر مسافرتها در خشكى و زمين است و كمتر در دريا.

و گفته‌اند علت اكتفاء بذكر ارض و خشكى اينست كه سفر دريا نيز ضمناً فهميده ميشود.

و گفته‌اند چون ارض شامل خشكى و دريا هر دو است.

(أَوْ كانُوا غُزًّى‌) يعنى اگر جنگ آوران بودند.

(لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ماتُوا وَ ما قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ‌)-