ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٤ - تفسير

تفسير:

چون خداى متعال فرمود كه اسلام تنها دين نجات است در پى آن حال مخالفان آن را بيان ميفرمايد كه:

(كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ‌)- در مقصود و مراد اين آيه چند وجه گفته شده:

١- يعنى چگونه خداوند با آنها معامله هدايت شدگان را بنمايد به اينكه بآنها ثواب دهد و مدح و تعريف ايشان كند و حال اينكه پس از ايمان كافر شدند.

٢- آيه در مقام استبعاد مطلب يعنى دور و ناممكن دانستن آنست چنان كه بكسى گويى چگونه ترا براه رهبرى كنم و حال آنكه آن را ترك كردى و مراد اينست كه:

هيچ راهى نيست كه آنها را بايمان هدايت كند مگر از همان راهى كه خداوند هدايت و رهبريشان فرموده و آنها خود آن راه را رها كردند و راهى ديگر هم وجود ندارد.

٣- چگونه خداوند آنها را به بهشت رهبرى كند و بديشان ثواب دهد و حال اينكه بر اين منوال هستند.

(وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ‌) حق- عطف به‌( (بَعْدَ إِيمانِهِمْ)) است و عطف به (كفروا) نيست و تقدير اينست كه: بعد از اينكه ايمان آوردند و شهادت دادند كه پيغمبر بر حق است.

(وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ‌)- و بينات يعنى براهين و حجتها و دليلها بر ايشان آمد. و گفته‌اند يعنى قرآن آمد- و گفته‌اند بشارت بر بعثت محمد ٦ در كتب ايشان آمده.

(وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ‌)- و خداوند ستمگران را هدايت نخواهد كرد.

يعنى ايشان را براه مهتدين و بهشت نخواهد برد و بايشان ثواب نيك نخواهد داد. زيرا مراد از هدايت در اينجا هدايت ممتد مهتدين است نه هدايت عامه‌اى كه در اين آيه:

((وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ)) مراد است كه هدايت در آن بمعنى عام و راه نشان دادن است و هدايت آيه‌( (وَ اللَّهُ لا يَهْدِي ...)) بمقصود (بهشت و ثواب) رساندن است (هدايت بمعنى عام‌