ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٤٤ - تفسير

صحيح اين است كه اين آيه در احد آمده بواسطه اينكه اكثر علماء بر اين قولند و سياق كلام نيز مقتضى همين امر است و اما اينكه خداوند فرموده‌( (لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ)) با اينكه بر اوست دعوت آنان بسوى خدا و اداء تبليغ خود زيرا مراد دفع اين‌ها نيست بلكه معنى اينست كه: بر تو نيست (يعنى باختيار تو نيست) هيچ چيز از عقاب و استيصال و لعن و نفرين بر ايشان تا زمانى كه توبه كنند و اينكه آيه موجز است و مختصر چون معنى معلوم است و خداوند تدبير پيغمبر را براى مردم در جنب تدبير خود ناچيز ميشمارد گويا ميفرمايد: به هيچ وجه بر تو نيست (يعنى باختيار تو نيست) چيزى از كارهاى ايشان.

(أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ‌)- در معناى اينجمله دو وجه است:

١- يعنى بايشان لطف ميكند و توفيق توبه بايشان ميدهد پس توبه ايشان را بلطف خود مى‌پذيرد.

٢- اگر توبه كنند قبول ميفرمايد.

و اين مطلب جز براى خدا صحيح نيست زيرا اوست كه مالك جزاء و ثواب يا عقاب است.

(أَوْ يُعَذِّبَهُمْ‌) يعنى اگر توبه نكنند عذابشان كند.

(فَإِنَّهُمْ ظالِمُونَ‌) يعنى بواسطه ستمشان مستحق عذابند.

اين آيه دلالت دارد كه آنچه مربوط است بنصر و پيروزى و قبول توبه و عذاب كردن فقط مربوط بخدا است و هيچ چيز از آنها مربوط به پيغمبر ٦ نيست بلكه فقط هدايت و دعوت بحق مربوط باوست كأنه خداوند ميفرمايد: شمشير را از ميان آنها برمدار تا توبه كنند و خداوند توبه ايشان بپذيرد يا بكفر خود بمانند و بستم خود عذاب شوند.