ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦١ - تفسير

بيان آيه ٩٢

لغت:

١- بِر: در اصل از سعه است و از همين معنى بَرّ خلاف بحر (خشكى) و فرق بين بِرّ و خير اينست كه برّ نفعى است كه بغير برسانى در صورتى كه با قصد نفع اين كار كنى و خير بهر حال خير است و نفع گر چه سهواً انجام شود. ضد برّ عقوق است و ضد خير شر.

تفسير:

(لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ): يعنى به برّ خداوند نخواهيد رسيد.

در معنى برّ در اين آيه اختلاف است:

١- ابن عباس و مجاهد گويند مراد بهشت است.

٢- طاعت و تقوى (مقاتل و عطا).

٣- يعنى از نيكان و ابراز يعنى صالحان و اتقياء نخواهيد بود (از حسن).

(حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‌): يعنى مال انفاق كنيد- و اينكه با اين لفظ از مال كنايه آورده چون همه مردم مال را دوست دارند و گفته‌اند مراد اينست كه آنچه از اموال نفيس و ارزشمند شما كه مورد محبت شماست بدهيد نه اموال وازده و بى ارزش و گفته‌اند مراد زكاة واجب و ديگر حقوقى است كه خداوند در اموال مردم واجب كرده (از ابن عباس و حسن) و گفته‌اند مراد جميع چيزهايى است كه انسان در اموال خود در راه خيرات انفاق ميكند (از مجاهد و عده‌اى) از ابى الطفيل روايت شده كه على ٧ جامه‌اى خريد كه خيلى مورد پسند حضرتش شد آن را صدقه داد و فرمود از پيغمبر خدا شنيدم كه: هر كه مالى را دوست بدارد و در راه خدا بدهد در روز قيامت خدا باو گويد: مردم در دنيا نيكيهاى‌