ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٥٩ - تفسير

بيان آيه ١٧٩

شأن نزول:

گفته‌اند كه مشركان بابى طالب گفتند اگر محمد در رسالت خود راستگو است بما خبر دهد كه از ما كدام مؤمن خواهيم شد و كدام بكفر خود باقى خواهيم ماند تا بنگريم اگر گفته‌اش راست در آيد ايمان آريم.

ابو طالب اين سخن به پيغمبر عرضه داشت در اينموقع خداوند اين آيه فرستاد (از سدى و كلبى).

و گفته‌اند مؤمنان از نبى اكرم ٦ علامتى خواستند كه مؤمن را از منافق جدا سازد پس اين آيه آمد (از ابى العاليه و ضحاك).

تفسير:

(ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ‌)- يعنى خداوند مؤمنان را رها نخواهد گزارد.

(عَلى‌ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ‌)- يعنى اى كافران بر آنچه كه شما هستيد از ابهام و اشتباه مؤمن با منافق يعنى در حكم خدا جايز نيست كه شما را بهمان حالى كه قبل از بعثت پيغمبر ٦ بوده‌ايد واگذارد بلكه بر شما تكليف و عبادت مقرر ميسازد.

(حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ‌)- تا كافر از مؤمن جدا و معلوم شود. (از قتاده و سدى).

و گفته يعنى تا منافق از مؤمن خالص امتياز داده شود در روز احد بآن شرحى كه گذشت. (از مجاهد و ابن اسحاق و ابن جريح) و گفته شد كه آيه خطاب بمؤمنان است و تقدير چنين است:

اى مؤمنان حكم خدا بر اين نيست كه شما را بهمين حالت كه اكنون هستيد و مؤمن با منافق اشتباه ميشود باقى نگهدارد (زيرا(ما كانَ اللَّهُ) خبر است و(لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ)