ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١ - مورد و شأن نزول

بر طبق مصلحت و مقتضاى حكمت، پادشاهى هر كه را بخواهى قطع ميكنى و بپايان ميرسانى. در معناى آيه اختلاف كرده‌اند:

١- يكى ميگويد: يعنى سلطنت و ابزار پيروزى و فتح جهان را بمحمد ٦ و اصحاب و امت او عنايت ميكنى و از بزرگان قريش و امپراطوران روم و شاهنشاهان ايران باز مى‌ستانى و قيامت نخواهد آمد مگر اينكه مسلمانان كشور و مملكت آنها را فتح خواهند كرد.

٢- و نيز گفته‌اند: نبوت و امامت را بهر كه خواهى ميدهى و ولايت و تصرف در خلق و بلاد خود را باو مى‌سپرى و (باين معنى و سياق) ملك و سلطنت را از جباران باز مى‌ستانى به اينكه ايشان را مقهور مى‌سازى و قدرتشان را نابود ميكنى بنا بر اين كافر و فاسق اگر چه غلبه كند يا پادشاهى يابد آن سلطنت الهى و آسمانى كه خدا بعنايت خود به او داده باشد نخواهد بود و دليل اين مطلب آيه شريفه و قول خداى متعال است كه،(لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ) يعنى (عهد من بظالمين نميرسد) چگونه ممكنست پادشاهى كافر و فاسق الهى باشد و حال آنكه خداوند خود (بندگان را) بنا بود ساختن قدرت و سلطنت آنها فرمان داده است.

(وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ)- هر كه را بخواهى عزيز ميسازى (بايمان و اطاعت)( وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ)- و هر كه را بخواهى ذليل ميگردانى با كفر و معصيت. در معنى دو جمله فوق اقوال زير گفته شده است:

١- عزيز ميگردانى مؤمن را به بزرگداشت و ثنا گفتن وى و ذليل ميسازى كافر را با جزيه گرفتن و لعن كردن.

٢- محمد و اصحابش را عزيز ميسازى و ابو جهل و امثالش از كشته شدگان جنگ بدر را ذليل مى‌نمايى.

٣- هر كه از اولياء خود را بخواهى بانواع عزت در دين و دنيا عزيز ميدارى و هر كه از دشمنانت را اراده كنى در دنيا و آخرت ذليل ميگردانى زيرا خداى متعال اولياء و دوستان خود را ذليل نمينمايد و اما اگر ايشان را فقير كند و يا مبتلى گرداند