فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٢ - شبيه سازى انسان آیة الله سيدكاظم حائرى
مىشوند كه مايع سلولى را به دو قسمت تقسيم مىكنند و پيرامون هريك از آنها غشاى سلولى پديد مىآيد. با اين روش، هر سلول به دو سلول تبديل مىشود و به همين صورت نسلهاى متوالى از سلولهاى مشابه پيدا مىشوند. (٢)
حتحوت درباره سلولهاى جنسى مىگويد:
سلولهاى جنسى، از سلولهاى منى جدا شده از تخم مردان و تخمك جدا شده از تخمدان زنان به وجود مىآيند. اين سلولها همانند ساير سلولها هستند، تنها يك ويژگى در آنها وجود دارد كه در ديگر سلولها نيست: آنها در تقسيم نهايى كه براى بارورى آماده مىشوند؛ به دو جزء كروموزومى تقسيم نمىشوند كه هر جزء از آن، خودش را كامل سازد، بلكه به صورت اجسام رنگى، سالم باقى مىمانند، نصف آن جدا مىشود تا هسته يك سلول و نصف ديگر آن هسته سلولى ديگر شود. بنابراين سلول جديد از ٢٣ عدد كروموزوم تشكيل مىشود، نه ٢٣ جفت. به همين خاطر به اين تقسيم، تقسيم اختصارى گفته مىشود. گويا هسته از جهت نتيجه ارثى، نصف هسته است.
منظور آنكه وقتى سلول منى، سلول تخمك را با شكافتن در ديواره تخمك، بارور مىكند، دو هسته آنها به يك هسته تبديل مىشود كه ديگر سلولهاى انسانى داراى ٢٣ جفت كروموزوم است. دو سلول مذكور گويا دو جسماند كه با تركيب خود، يك سلول جديدى را كه همان تخمك بارور شده است، پديد آوردهاند و اين مرحله نخست تكوين جنين است.
سپس دكتر حتحوت فرق بين تكثير سلولهاى جنسى و سلولهاى جسمى را اين گونه توضيح مىدهد كه تخمك تلقيح شده، شروع به تقسيم مىكند تا به تعداد
(٢) رساله«شبيه سازى بشر»، ص٢.