فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٠ - عول در فرائض آیة الله جعفر سبحانى
چهارم بيشتر و از يك هشتم كمتر نمىشود، اگر متوفّا چهار زن يا كمتر داشته باشد، سهامشان مساوى است. سهم خواهران و برادران مادرى از يك سوم بيشتر و از يك ششم كمتر نمىشود چه زن باشند و چه مرد و كسى به جز فرزند و مادر سهم آنها را از يك سوم كاهش نمىدهد. ديه هم مانند تركه بين كسانى كه ارث مىبرند، تقسيم مىشود.
٣. ابو بصير از امام صادق (ع) روايت كرده است:
أربعة لايدخل عليهم ضرر في الميراث: الوالدان والزوج و المرأة؛ (٢٩)
چهار گروهاند كه در ارث ضررى به آنها نمىرسد: پدر و مادر، زوج و زن.
از آنجا كه مراد از زن در اين روايت، زوجه است، بايستى روايت را با وارد كردن كلاله مادر، مقيد كرد؛ زيرا به كلاله مادر نيز در ارث ضررى نمىرسد. بنابراين اگر اينها كسانى هستند كه خداوند آنها را مقدم داشته و فرض آنها از حد معينى كمتر نمىشود، به ميزان كسانى كه خداوند آنها را مؤخر داشته است، عبارتاند از دختر يا دو دختر، يا خواهران و برادران پدر و مادرى يا پدرى.
٤. محمد بن مسلم مىگويد: از امام باقر (ع) پرسيدم: نظر شما در مورد زنى كه مرده و از خود زوج و برادران مادرى و برادران و خواهران پدرى به جاى گذاشته، چيست؟ امام(ع) فرمود:
للزوج النصف ثلاثة أسهم و لإخوتها من أمّها الثلث سهمان الذكر والأنثى فيه سواء، و ما بقي سهم للإخوة والأخوات من الأب: «للذكر مثل حظّ الأنثيين»، لأن السهام لاتعول ولأنّ الزوج لاينقص من النصف ولا الاخوة من الأمّ من ثلثهم فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث؛ (٣٠)
سهم زوج نصف تركه، يعنى سه سهم از شش سهم و سهم خواهران و
(٢٩) همان، ح٣.
(٣٠) همان، ح ١٧.