فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٠ - پژوهشى در فقه شيخ طوسى قدس سره سيدمهدى طباطبايى
١ـ١. فقه تطبيقى
دربخش فقه پژوهى سيّد مرتضى، درخصوص تعريف و مشخّصه هاى اين روش فقهى، به طور اجمال توضيحاتى بيان شد. دراين جا جهت تتميم آن بحث و پيش از ورد به تبيين سبك و روش شيخ در فقه تطبيقى، بيان اين نكته لازم است كه فقهاى اماميّه به طور اخصّ، دراين روش فقهى، براساس انگيزه هايشان و مقتضيات و شرايط تاريخى و تعاملهاى علمى و فرهنگى ميان مذاهب، اهداف مختلفى را دنبال مىكنند و به تبع آن، سبكهاى متعدّدى از فقه تطبيقى بروز مىكندكه درمجموع مىتوان دو هدف و سبك كلّى را براى آن برشمرد:
١. بيان موارد اختلاف فقهاى يك يا چند مذهب فقهى دراحكام و موضوعات شرعى، بدون انجام موازنه و مقايسه ميان آنان، و اكتفا به ارائه اقوال با ذكر نام قائلان يا بدون ذكر آن.
معمولا به اين نوع، فقه تطبيقى «فقه مقارن» مىگويند.
٢. ذكر موارد اختلاف ميان فقهاى يك يا چند مذهب فقهى و انجام موازنه ميان آنها و بالاخره اثبات قول صحيح براساس ادلّه مورد قبول كه گاهى نيز با مناقشه ديگر اقوال همراه است.
معمولا ازاين سبك، به «علم الخلاف» تعبير مىشود و كتاب هايى كه دراين موضوع نوشته شده، دو دسته اند: