پويايى و تطوّر فقه، رابطه عميقى با شيوه و منهج ارائه مباحث فقهى دارد. به همين دليل نيز شناخت منهج فقهى هر فقيه و هر دوره فقهى، تأثير بسزايى درشناخت ويژگى ها و محصولات فكرى آن فقيه يا دوره و مكتب دارد اگرچه دربررسى روش هاى فقهى، بيشتر به تحليل و تبيين جنبه هاى صورى فقه مى‌پردازيم تا مسائل و محتوا و مبانى؛ امّا بايد توجّه داشت كه همين امر، به آن محتوا قالب داده و بلندا و عظمت فقاهت را به مرحله بروز و خود نمايى مى‌كشاند.

شيخ طوسى يكى از معدود فقهاى صاحب روش و سبك فقهى است كه ساليان متمادى، فقهاى متأخّر را به پرورش و تكامل مناهج فقهى خويش واداشت و توانست در اين راه به نوآورى ها و اصلاحاتى دست زند كه از زواياى مختلف قابل بررسى است.

در واقع، بدون كم كردن از محتواى عميق و مبانى فقهى مستحكم وى به صراحت مى‌توان گفت كه تكامل و جاودانگى فقه شيخ در گرو روش هاى پايدار و بديع وى در فقه بوده است و همين امر ضرورت بررسى و كنكاش بيشتر درآن را مضاعف مى‌كند.

در اين فصل ضمن پرداختن به اين موضوع، يادآور مى‌شويم كه جزئيّات و نمونه هاى بيشتر درمورد هرروش، درفصل كتاب شناسى فقهى شيخ نيز به تناسب موضوع، پى خواهد آمد.

(٣) شيخ الطايفه درزمان خود مواجه بود با نوع ديگرى از اشكال تراشى و عيب جويى از جانب عامّه، كه اين بارفقه شيعه را به كمى تفريعات متّهم مى‌كردند. بايد بدانيم كه درعصر او، به خاطر اقدامات مؤثّر استادانش در زدودن اشكال پيرامون مسائل متفرّد شيعه، تا حدّ زيادى از شدّت اين مسأله كاسته شده بود و شيخ نيز دغدغه كمترى درمورد آن داشت.