فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٨ - پژوهشى در فقه شيخ طوسى قدس سره سيدمهدى طباطبايى
٢. پويايى و رشد و جهت گيرى علم فقه درهر عصر و برهه اى دروهله نخست بستگى به نوع و ميزان مسائل و مشكلاتى داردكه تحت تأثير شرايط و نيازهاى مختلف فرد و جامعه، دربرابر علم فقه قرارمى گيرد و فقيه بايد با هوشمندى و ژرف انديشى خويش، بكوشد تا از همين مسائل، كه گاهى به صورت شبهه نيز بروز مىكنند، درتطوّر مبانى و روشهاى استنباط و عرضه فقه، سود جويد، و گرنه، جوهره علم فقه ـ كه استنباط حكم شرعى رفتار هاى مختلف فرد و جامعه، براساس مبانى متّخذ از شرع و عقل است ـ درهمه ادوار ثابت مىباشد.
با حفظ اين اصل، مرورى كوتاه برمسائل و دغدغههايى كه شيخ طوسى درمورد فقه اماميّه با آنها روبه رو بود، مىكنيم؛ مسائلى كه درواقع عناصر و پيش فرضهاى اصلى پژوهش درفقه شيخ را نيز تشكيل مىدهند و درمباحث بعدى ضمن پردازش بيشتر، آنها را مبناى بررسى هاى خود قرار مىدهيم:
١. از انزوا درآوردن فقه شيعه و طرح آن درميان ساير مذاهب اسلامى؛
٢. استحكام و تقويت احكام فقهى مختصّ شيعه و پاسخ گويى به شبهات مخالفين در مورد تفرّد شيعه در آن احكام؛
٣. زدودن مسائل غير فقهى از فقه و به تبع آن اصول فقه و پيراستن و تنظيم و ترتيب فقه، درسبك هاى مختلف آن.
٤. تحكيم مبانى فقهى متداول درميان اماميّه و نيز ارائه ديدگاه اين فرقه درمورد برخى از ادلّه و مبانى احكامى كه درميان ديگر فرقه هاى اسلامى متداول بوده و تعيين دايره مشروعيّت آنها.
٥. اعلام ديدگاه اماميّه درمورد فروع و موضوعات فقهى متداول درميان فرقه هاى اهل سنّت و ازاين طريق پاسخ گويى به تنقيص و تشنيع شيعه از سوى مخالفان، به خاطر كمى فروع فقهى اماميّه، كه درواقع توانايى مبانى ايشان را در ارائه حكم شرعى