ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٤ - گروه هشتم

( به طور قطع ما انسان را در زمينهء تلاش و گلاويزى در كار آفريده‌ايم ) .
( يا أَيُّهَا الإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيه ) [١] ( اى انسان تو در حال كوشش حياتى به ديدار خداوندى رهسپار مى شوى ) .
در اين نوع از آيات ، كار و كوشش ، هم زمينهء آفرينش آدمى معرفى مى شود و هم وسيله و راه به سوى خداوند متعال . براى اهميت تلاش در اين زندگانى ، دليلى با اهميتتر از اين گروه آيات در هيچ يك از مكتبهاى بشرى نمى توان پيدا كرد ، زيرا اين گروه هم حركت و كار را عنصرى اساسى در طبيعت انسان معرفى مى كند و هم سرنوشت نهائى او را به كار و كوششى كه كرده است ، مربوط مى سازد .
گروه هشتم - آياتى در قرآن مجيد آمده است كه سقوط و پوچى شخصيت آدمى را در گذرگاه تاريخ و در مسير ابديت ، با سقوط و پوچى و پليدى كارهاى او ، توأم مى سازد ، از آن جمله : ( مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِه الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى شَيْءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ ) [٢] ( مثل كسانى كه به پروردگارشان كفر ورزيده‌اند ، كارهاى آنان مانند خاكسترى است كه باد تندى در روز طوفانى بر آن بوزد ، آنان از چيزى از اندوخته‌هاى خود قدرت بهره بردارى ندارند اينست گمراهى دور از رشد و هدايت . ) توضيح - خداوند متعال ناگوارترين عذاب و مصيبت را كه براى مردم كافر بيان مى كند ، پوچى و نابودى كارها و كوششهاى آنان است و چه عذاب دردناكى كه آدمى با چشم خويشتن به نابودى و تباهى كارهايش بنگرد كه حياتش را فداى آنها نموده است .

[١] سورهء الانشقاق آيهء ٦
[٢] سورهء ابراهيم آيهء ١٨ .