ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٩ - در فكر بازگشت به خويشتن براى نوسازى خود باشيد

٤٦ - و التّوبة من ورائكم ( توبه همواره در دنبال شما است ) در فكر بازگشت به خويشتن براى نوسازى خود باشيد شخصيت آدمى آن ساختمان شگفتانگيز است كه از موقع قرارگرفتن در مسير رشد ، عامل نوسازى را در خويشتن مى پروراند ، اين عامل ملكوتىترين شخصيت انسانى است كه براى از بينرفتن آن ، تبهكارىها و پليدىهاى بىنهايت لازم است و مى توان گفت : اين عامل نوسازى تا آنجا كه خشتى از ساختمان شخصيت آدمى باقى بماند ، به وجود و فعاليت خود ادامه خواهد داد . روانپزشكىهاى امروز مانند روانشناسى حرفه اى كه بقول اريك فروم با همه چيز سر و كار دارد جز روح [ كه موضوع اصلى اين علم است ] نمى خواهد به وجود اين عامل معجزه آسا اعترف كند و گمان مى برد با جانشين ساختن تقويت اراده به جاى نوسازى شخصيت ، انقلابى در فكر بشرى ايجاد كرده است مگر با پركردن جايگاه بنزين ماشين ، بدون راننده مى توان آن ماشين را رو به مقصد خود رهسپار نمود اراده مانند نيروئى براى كارگاه ماشينى بدن آدمى است و شخصيت رانندهء آن ماشين . در آن هنگام كه عامل فرماندهى درون آدمى مختل است ، نيروى فعاليتهاى عضلانى و فكرى هر اندازه كه زياد باشد ، با فرض اختلال مديريت شخصيت ، نه تنها فعاليتهايى كه صورت مى گيرد ، از منطق صحيح برخوردار نخواهد بود ، بلكه تحريكات نابهنگام و بىنتيجهء نيروى اراده ، موجب انحرافات و اختلالات ديگرى در رفتار عينى و اعمال روانى خواهد گشت . امروزه در خيلى از جوامع به اصطلاح متمدن ، توبه كه عبارتست از بازگشت به خويشتن براى نوسازى خود ، مفهومى ندارد و اگر شما بخواهيد در بارهء توبه با كسى صحبت كنيد ، شنونده اگر بهره اى از ادب داشته باشد ، پاسخ شما را چنين خواهد داد كه توبه يك مفهوم پوسيده اى است كه با بروز تمدن دوران معاصر ، به عنوان تا بوهاى