ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٣ - آنچه را كه نداريم ادعا نكنيم و اگر از يأس و سقوط گريزانيم افترا نزنيم
انسانى را ممنوع ساخته است . قرآن مى گويد : ( ما يُرِيدُ الله لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ ) [١] ( خداوند نمى خواهد براى شما حرج و مشقت و ضرر وضع كند . ) ( وَجاهِدُوا فِي الله حَقَّ جِهادِه هُوَ اجْتَباكُمْ ) [٢] ( و خداوند براى شما در دين مشقتى قرار نداده است ) .
همچنين قاعدهء لا ضرر و لا ضرار كه از اساسىترين قواعد اسلامى است .
اين نكته را هم بايد فراموش نكنيم كه ممنوعيت ضرر و حرج محدود به ضرر و حرج مخصوصى نيست ، بلكه هرگونه ضرر و حرجى كه بعدى از ابعاد حيات آدمى را مختل نمايد ، ممنوع مى باشد .
٣٨ ، ٣٩ - هَلَكَ مَنِ ادَّعى وَخابَ مَنِ افتَرى ( به هلاكت افتاد كسى كه ادعا كرد ، و مايوس و ساقط گشت كسى كه افترا زد ) آنچه را كه نداريم ادعا نكنيم و اگر از يأس و سقوط گريزانيم افترا نزنيم اين يك تخيل عاميانه ايست كه ادعاى بىاساس را در آن داد و فريادهاى نامعقول كه با شيپور و كرناى براه مى افتد ، منحصر نمائيم ، اصلا چنين امواج راهى به گوش عقلا و خردمندان جوامع ندارد ، تا احتياجى به هشداردادن داشته باشيم كه هان اى عقلا و خردمندان ، از شنيدن ادعاهاى بىاساس بر حذر باشيد ، اگر چه صاحبان آنها داراى نامها و عنوانهاى پر طمطراق بوده باشند .
مدعيان آن ادعاها كه حيات فرد و اجتماع را از مسير خود منحرف نموده ، انسانها را از حيات معقول محروم مى سازند ، بسيار ماهرتر از آنند كه شيپورى بر لبان خود گرفته ، فرياد برآورند كه اى مردم ، به وجودآوردن علم و هنر و
[١] المائده آيهء ٦
[٢] الحج آيهء ٧٨