ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٣ - گروه هفتم

ميعان مى باشد ، به اضافهء اين كه كدامين تحول صحيح و منطقى ، با عقربك دقيقه شمار ساعت دگرگون گشته و جاى خود را به تحول ديگر مى دهد با نظر به احتمالاتى كه در تعيين كمال بررسى كرديم ، ساير موضوعاتى كه به عنوان كمال ممكن است مطرح شوند روشن مى گردند .
اكنون نتيجهء اين مبحث را كه منظور آن تعيين كمال شايستهء محبوبيت است ، به دست مى آوريم ، اين نتيجهء چنين است : ١ - آنچه كه شايستگى براى محبت اصيل دارد ، انسان است .
٢ - ملاك شايستگى انسان براى محبت اصيل ، معرفت و ايمان و كارى است كه با هدفگيرى آرمانى انسانى انجام مى دهد .
اگر درست دقت كنيم ، خواهيم ديد كه هر سه موضوع يعنى معرفت و ايمان و عمل ( نه دانستن و گرايش و بازتابهاى جبرى ) بدون بهره بردارى از آزادى ، امكانپذير نمى باشند . بنا بر اين محبوب اصيل و معقول ما ، انسانهائى هستند كه شخصيت آنان با سه موضوع مزبور به حد اعلائى از زيبائى و كمال آزادانه رسيده است . اينست معناى آيهء مورد بحث : ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا ) [١] ( كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالحه بجا بياورند ، خداوند براى آنان مهر و ودادى قرار مى دهد ) .
البته محبت بر همهء انسانهاى غير مضر مسئله اى است كه بعدها مطرح خواهيم كرد .
گروه هفتم - بعضى از آيات قرآنى زمينهء آفرينش انسان را تلاش جدى و نهائى معرفى مى نمايند . مانند : ( لَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ فِي كَبَدٍ ) [٢]

[١] سورهء مريم آيهء ٩٦ .
[٢] سورهء البلد آيهء ٤ .