ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧ - گروه چهارم

را سخت تأكيد مى نمايد . آگاهى به اين كه خداوند متعال همهء حركات و شئون انسانى را مى داند ، لازمهء معرفتى والا در بارهء خداوند است ، كه همه موجوديت انسانى را از آن خدا مى داند ، لذا اين عامل در آيه اى از قرآن چنين نمودار مى شود : ( قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيايَ وَمَماتِي لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) [١] ( بگو به آنان : نماز من و اعمال من و حيات و ممات من از آن خداوندى است كه پرورندهء عالميان است ) .
آن من كه معتقد بدين اصل كمالبخش است ، و خود را از همهء جهات وابسته به مبدأ برين مى داند ، احساس كدامين قدرت ، او را به طغيانگرى مى كشاند آن انسان كه به اصل مزبور معتقد گشته است ، چگونه مى تواند انسان صميمى نباشد و چگونه مى تواند خود و ديگران را در دام خودخواهى - هايش بفريبد معتقد بدين اصل حياتبخش ، هرگز احساس حقارت نمى كند و به بيمارى خود بزرگبينى هم مبتلا نمى گردد .
آنانكه اين اصل را نمى پذيرند ، بروند و براى انتقاد و مبارزه با اصل تنازع در بقاء كه همهء رسالتهاى انسانى و همه ارزشهاى انسان را به عنوان خرافات و موهومات مى نگرد ، پاسخى قانع كننده پيدا كنند و خودشان هم مى دانند كه هرگز به چنين پاسخى دست نخواهند يافت .
در اين مبحث عظمت كار و كوشش و لزوم هدفگيرى عالى براى آن ، با بهترين و منطقىترين ديدگاه اثبات گشت .
گروه چهارم - آياتى است كه ملاك مراحل و درجات رشد را كار و كوشش معرفى مى نمايد . از آن جمله : ( وَلِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا ) [٢]

[١] الانعام آيهء ١٦٢ .
[٢] الانعام آيه ١٣٢ و الاحقاف آيهء ١٩ .