ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٥ - متفكر بزرگ اسلامى عبد الرحمن بن خلدون در پرتو منابع اسلامى براى اولين بار در تاريخ علوم اقتصادى و اجتماعى ارزش كار را از ديدگاه علمى مطرح مى كند
من در بعضى از زمينهاى خود تا حدى كار مى كنم كه عرق مى كنم با اين كه كسى را دارم كه كار مرا به عهده بگيرد و براى من كفايت كند ، تا خداوند عز و جل بداند كه من روزى حلال جستجو مى كنم ) .
قاطعانه ترين روايات و تهديدآميزترين آنها در بارهء تحقيركنندگان كار و كوشش ، آن روايت بسيار معروف است كه از پيامبر اكرم ( ص ) نقل شده است :
ملعون من القى كلَّه على النّاس [١] ( ملعون است ، كسى كه بار معاش خود را بر دوش مردم بنهد ) .
اين بود نمونه اى از منطق پيغمبر اسلام و پيشوايان عالم تشيع و عمل عينى آنان كه ترديدى در اهميت حياتى كار باقى نمى گذارد .
متفكر بزرگ اسلامى عبد الرحمن بن خلدون در پرتو منابع اسلامى براى اولين بار در تاريخ علوم اقتصادى و اجتماعى ارزش كار را از ديدگاه علمى مطرح مى كند در گذشته به طور مختصر اشاره كرديم كه با نظر به منابع اسلامى و نصوص صريحى كه در بارهء اهميت و ارزش حياتى كار در آن منابع آمده است ، مى بايست جوامع اسلامى ارزش كار را پيش از ديگر اجتماعات و متفكران مطرح كنند ، ولى مى بينيم كه چنين اقدامى صورت نگرفته است .
بعضى از ساده لوحان بىاطلاع از اصول و منابع اسلامى دليل اين بىاعتنائى به كار را به خود مكتب اسلام نسبت دادهاند ، در صورتى كه اگر آنان زحمت مطالعهء جدى و همه جانبه را به خود داده ، اصول و منابع اسلامى را بررسى مى كردند از قضاوت مزبور كه قطعا نادرست است ، خوددارى مى كردند ، و مى فهميدند كه اسلام يعنى مكتب معرفت و ايمان و عمل .
همچنين اشاره كرديم كه عامل اساسى بىاعتنائى به كار و كوشش ، جاه پرستى و سودجوئى زمامدارانى بوده است كه اسلام را وسيلهء استثمار
[١] الفروع الكافى جلد پنجم صفحهء ٧٢