ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥١ - احكام و تكاليف اسلامى حد وسط است

احكام و تكاليف اسلامى حد وسط است با نظر به اين كه مبناى اصلى احكام و تكاليف اسلامى « حيات معقول » است ، از هرگونه افراط و تفريطى كه آسيب به حيات معقول برساند ، دور و مبرا مى باشد . هر موضوع و پديده اى كه به سود حيات مزبور است مورد دستور و تأييد ، و هر چه كه به ضرر آن حيات است ممنوع قلمداد گشته است .
در حقيقت وقتى كه مى گوئيم « حيات معقول » حد وسط را خود بخود دارا ميباشد .
گمان نمى رود حتى بىاعتناترين متفكران در بارهء انسان و انسانيت در مطلوب بودن حيات معقول ترديدى داشته باشند . حيات انسانى بدون در نظر داشتن هدفى والاتر از خور و خواب و خشم و شهوت و خودخواهىها نمى تواند معقول بوده باشد . ركن اساسى حيات معقول ، آن هدف والا است كه بتواند حس كمالجوئى آدمى را اشباع نمايد .
حيات انسانى بدون ارتباط معقول ميان افراد و گروه‌هاى انسانى ، حياتى است ناقص و حيوانى ، چه رسد به اين كه از عنوان معقول بودن هم برخوردار بوده باشد .
حياتى كه مبناى حركت خود را بر روى خودخواهى استوار بسازد ، پديده ايست ضد حيات خود و ديگران ، چه رسد به اين كه شايستگى اتصاف به معقول بودن را هم داشته باشد .
هنگامى كه حيات به عشق و پرستش جزئى از جهان عينى يا موجودى مثل خود و يا به مصنوع و ساختهء فكر يا دست خويشتن مى پردازد ، جريان طبيعى واقعى خود را از دست مى دهد و از حركت به سوى كمال اعلا و موجود برين كه تنها اشباعكنندهء حس عشقورزى و پرستش او است ، باز مى ماند .
در نتيجه : حيات معقول عبارت است از حيات هدفدار كه ارتباط انسانها را با يكديگر از مرحلهء پست احتياج و سودجوئى به مرحلهء عالى اتحاد روحى برده و آن را اعتلا مى بخشد . تنها در اين حيات معقول است كه خودخواهى