ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٤ - ٤ - ممنوعيت جريان غير منطقى در اموال

كرده است كه حتى در موارد احتياجات اهم و مهم را منظور نموده جانب اهم را مى گيرد . مسلم است كه در اختيارداشتن غذائى كه چند ماه براى يك خانواده كفايت مى كند ، نه احتكار است و نه ثروت اندوخته و نه كنز ( اندوختهء نقدى زياد ) . با اين حال در صورت ضرورتهاى زندگى اجتماعى همان غذاى چندماههء يك عائله شبيه به احتكار گشته و با احساس احتياج ضرورى حيات انسانها مورد بهره بردارى قرار مى گيرد .
معتب مى گويد : امام صادق ( ع ) فرمود : قيمت غلات در مدينه گاهى بالا مى رود ، ما چه مقدار گندم داريم عرض كردم : ما به مقدار كفايت ماههاى زيادى غلات داريم ، فرمود : آنها را بيرون بياور و بفروش .
عرض كردم : غلات در مدينه پيدا نمى شود ، دستور داد ببر و بفروش و طعام ما را روزانه خريدارى كن و نيمى از طعام خانواده‌ام را از گندم آماده كن و نيمى ديگر را از جو ، زيرا خداوند مى داند كه من مى توانم به خانوادهء خودم گندم بخورانم ، ولى مى خواهم خدا مرا بنده اى بداند كه حساب معيشت را دارم . [١] مهمترين نكته اى كه در اين روايت است اينست كه امام مادهء معيشت خانوادهء خود را كه حتى به مقدار يك سال نبوده است ، در اختيار اجتماع مى گذارد و علت آن را محاسبه در معيشت بيان مى دارد . اين علت به خوبى روشن مى سازد كه اجتماع از ديدگاه اسلام در مواد ضرورى معيشت ، مقدم بر اختصاصات فردى است .
٤ - ممنوعيت جريان غير منطقى در اموال در موارد زيادى از مسائل فقهى - اقتصادى قانون ممنوعيت اكل مال به باطل مورد استناد قرار مى گيرد . در همهء آن موارد كه موضوعات مورد مبادله داراى ارزش مفيد عقلانى نباشند ، با استناد به قانون مزبور حرام و

[١] الوسائل الشيعه - شيخ حر عاملى جلد ١٢ چاپ تهران صفحه ٣٢٢