ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٨ - آنجا كه پستترين فردى به تكامليافته ترين انسان تعيين تكليف مى كند

٥ - ما يدريك ما علىّ ممّا لى ( تو چه مى دانى آنچه را كه بر ضرر من است يا بر نفع من ) آنجا كه پستترين فردى به تكامليافته ترين انسان تعيين تكليف مى كند افرادى كه در پستىهاى حيوانى زندگى ميكنند ، بر دو نوع عمده تقسيم مى شوند : نوع يكم - افرادى پست هستند كه با شكل و لباس انسانى در ميان انسانها زندگى ميكنند و در حقيقت از مختصات انسانى تنها همان كالبد و شكل و لباس را دارا مى باشند . اينان تنها خود را مى بينند و خود را مى پرورانند و قدرت بيرونآمدن از خود را ندارند . ضرر اينان عمده متوجه خودشان ميباشد و تنها در راه تباهى خود گام برميدارند و شعاع ضررشان بر ديگر انسانها بسيار محدود است ، زيرا فرض اينست كه آن اندازه آگاهى و قدرت ندارند كه بتوانند شخصيت ديگرى جز آنچه هستند ، آراسته و به ديگران تحويل بدهند و مردم را در راه اغراض پست حيوانى خود بفريبند .
نوع دوم - افرادى هستند كه از مقدارى آگاهى و توانائى كه بتوانند يك شخصيت ثانوى و آراسته به جامعه تحويل بدهند ، برخوردار مى باشند .
اينان تنها مى خواهند اين مسئله را اثبات كنند كه ما هم انسان هستيم و با شما هيچ تفاوتى نداريم . افراد اين نوع با نظر به هدفگيرىهايى كه از ساختن شخصيت دروغين دارند ، بسيار گوناگون مى باشند به طورى كه مى توان گفت :