تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٣ - عدم صلاحيت اخبار مذكور براى تقييد اطلاقات سابق الذكر
پس از آن مرحوم مصنّف مىفرمايند:
و امّا آنچه مرحوم سبزوارى در كفايه بيان داشت و فرمود:
اخبار منع با رواياتى كه در ارتباط با فضيلت قرائت قرآن وارد شده تعارض دارند، بايد بگوئيم: فساد اين مقاله در وقتى كه ذيل تفصيل ايشان سخن رانديم معلوم و آشكار مىگردد.
شرح مطلوب
قوله: و منه يظهر: ضمير در « منه » به شرحى كه در ذيل روايت اوّلى على بن جعفر ذكر شد راجع است.
قوله: مع كونه من لهو الحديث: ضمير در « كونه » به « ما لم يكن منهما» راجع است.
قوله: انّه لا يخلو من اشعار: ضمير در « انّه » به حديث علىّ بن جعفر عود مىكند.
قوله: فتأمّل: بعضى از محشّين فرمودهاند:
شايد اين كلمه اشاره باشد باينكه تعارضى بين روايات دالّه بر حرمت غناء ولو براى مولا باشد و بين اخبار دالّه بر جواز آن در اعراس نمىباشد زيرا مورد اين دو دسته از اخبار با يكديگر فرق دارند لذا ممكنست يكى فى حدّ ذاته محكوم بحرمت بوده و ديگرى ذاتا مباح باشد.
متن:
و أمّا الثّاني: و هو الاشتباه في الموضوع فهو ما ظهر من بعض من لا خبرة له من طلبة زماننا تقليدا لمن سبقه من أعياننا: من منع صدق الغناء في المراثي و هو عجيب، فانّه إن أراد أنّ الغناء ممّا يكون لموادّ الألفاظ دخل فيه فهو تكذيب للعرف و الّلغة.
أمّا الّلغة فقد عرفت.
و أمّا العرف فلانّه لا ريب في أنّ من سمع من بعيد صوتا مشتملا على الإطراب المقتضي للرّقص، أو ضرب آلات الّلهو: لا يتأمّل في اطلاق الغناء عليه الى أن يعلم موادّ الألفاظ.